پس در اين آيه به منظور دلخوش ساختن پيامبر و تهديد كفار ، خطاب به پيامبر مىفرمايد : آنها را رها كن كه در جهل خود غوطهور باشند تا زمانيكه عذاب موعود ناگهان به ايشان برسد و سنّت مجازات الهى در حقّ آنها جارى شود .
[ آيهء ( 77 - 55 ) بيان اينكه تأخير عذاب كافران و بهرهمند نمودن آنها با مال و فرزندان به جهت امهال و استدراج آنهاست و بيان اينكه دين خدا تكاليف حرجى ندارد و منطبق با نظام عام هستى و نظام نوعى انسان است ]
( 55 )
( أَ يَحْسَبُونَ أَنَّما نُمِدُّهُمْ بِهِ مِنْ مالٍ وَ بَنِينَ )
: ( آيا مىپنداريد كه ما آنها را به واسطهء مال و فرزندان مدد مىرسانيم )
( 56 )
( نُسارِعُ لَهُمْ فِي الْخَيْراتِ بَلْ لا يَشْعُرُونَ )
: ( و ما در رساندن خير به آنان شتاب كرديم ، نه بلكه نمىفهمند )
مىفرمايد : آيا اين كافران گمان مىكنند كه اگر در مدّت مهلت ، به آنها روزى بى انقطاع ، شامل مال و فرزند ، عطا كردهايم ، به جهت اين بوده نزد ما احترام داشتهاند و از آنها راضى بودهايم ؟ ! نه بلكه نمىفهمند و مطالب خلاف اين است ما به آنها مهلت دادهايم و آنها را استدراج كردهايم ، تا در طغيان بيشترى فرو روند و درجات شقاوتشان را تكميل كنند . همچنان كه فرمود
( سَنَسْتَدْرِجُهُمْ مِنْ حَيْثُ لا يَعْلَمُونَ وَ أُمْلِي لَهُمْ إِنَّ كَيْدِي مَتِينٌ
« 1 » به زودى آنها را استدراج مىكنيم ، از طريقى كه نفهمند و به آنها مهلت مىدهم همانا كه نيرنگ من استوار و متين است ) .
( 57 )
( إِنَّ الَّذِينَ هُمْ مِنْ خَشْيَةِ رَبِّهِمْ مُشْفِقُونَ )
: ( بدرستى كسانى كه از خوف پروردگارشان هراسانند )
( 58 )
( وَ الَّذِينَ هُمْ بِآياتِ رَبِّهِمْ يُؤْمِنُونَ )
: ( و كسانى كه به آيات پروردگارشان ايمان مىآورند )
( 59 )
( وَ الَّذِينَ هُمْ بِرَبِّهِمْ لا يُشْرِكُونَ )
: ( و آنهايى كه به پروردگارشان شرك نمىورزند )
( 60 )
( وَ الَّذِينَ يُؤْتُونَ ما آتَوْا وَ قُلُوبُهُمْ وَجِلَةٌ أَنَّهُمْ إِلى رَبِّهِمْ راجِعُونَ )
: ( و آنهايى كه از آنچه خدا به آنها داده ، مىدهند در حالى كه از روزى كه به سوى خدايشان باز مىگردند ، هراسانند )
هامش
( 1 ) . سورهء اعراف ، آيات 183 - 182 .