از كلام خداى متعال استفاده مىشود كه همهء موجودات به گونهاى از علم و حيات برخوردارند و هر جا كه خلقت راه يافته ، بهرهاى از علم نيز به آنجا نفوذ كرده و هر موجودى به مقدار بهرهاى كه از وجود دارد از علم نيز بهرهمند مىباشد ، لذا مىفرمايد :
هيچ چيز نيست جز آنكه با زبان وجود خود خداوند را حمد و تسبيح مىگويد ، يعنى هيچ موجودى نيست جز آنكه وجود خود را درك مىكند و با وجود خود احتياج و نقص ذاتى و وجودى خود را اظهار مىدارد و با زبان نقص خويش ، كمال خالق خود را فرياد مىزند و درك مىكند كه ربّى غير از خدا لا شريك ندارد و خدا را منزّه از نقائص خود مىشمارد و از طرف ديگر هر موجودى كمالاتى دارد كه درك مىكند از ناحيهء خودش نيست ، بلكه از ناحيهء صانع و خالقش به او افاضه شده ، لذا خالق خود را بواسطه صفات جميل و افعال نيكش ستايش مىكند و ليكن ما انسانها اين تسبيح و تحميد را درك نمىكنيم و متوجّه دلالت آنها بر صانعشان نيستيم و آيت بودن آنها را تفقّه نمىنمائيم .
امّا خداوند بردبار و آمرزنده است ، لذا در عقوبت عجله نمىكند ، بلكه مهلت مىدهد تا هر كس را كه توبه نموده و بسوى او باز مىگردد ، بيامرزد و اين دو صفت يعنى ( حلم ) و ( غفران ) دالّ بر منزّه بودن خداوند از هر نقصى هستند ، چون لازمهء حلم آنست كه شخص حليم به جهت از دست رفتن فرصت نهراسد و لازمهء مغفرت آنست كه شخص آمرزنده از آمرزش خود متضرّر نشود ، بنابراين ملك و ربوبيّت خداوند نقص و زوال نمىپذيرد .
( 45 )
( وَ إِذا قَرَأْتَ الْقُرْآنَ جَعَلْنا بَيْنَكَ وَ بَيْنَ الَّذِينَ لا يُؤْمِنُونَ بِالْآخِرَةِ حِجاباً مَسْتُوراً )
: ( و زمانيكه قرآن را مىخوانى بين تو و كسانى كه به روز جزا ايمان نمىآورند حجابى پوشاننده قرار مىدهيم ) ، چنانچه بارها گفتيم انكار روز جزا مستلزم انكار خداوند و نبوّت پيامبر نيز هست ، چون اگر معاد نباشد خلقت از اساس باطل شده و ارسال رسل بىفايده و لغو خواهد بود .
خطاب به رسولخدا صلّى اللّه عليه و إله و سلم مىفرمايد زمانيكه تو قرآن را بر آنها مىخوانى ، ما بين تو