اجسام در آب ، كشتيها را در درياها روان ساخته و آنها در خدمت بشر قرار داده و اوست كه آسمان را - بواسطهء نيروى جاذبهء بين اجرام آسمانى - از سقوط بر زمين حفظ مىكند لذا سنگهاى آسمانى و صاعقههايى كه به زمين مىرسند به اذن الهى است ، آنگاه براى تكميل نعمات و منّت نهادن بواسطهء تسخير كائنات براى بشر ، مىفرمايد : خدا نسبت به مردم رئوف و مهربان است يعنى اين نعمتها را به واسطه رأفت و رحمتش به آنها افاضه كرده .
( 66 )
( وَ هُوَ الَّذِي أَحْياكُمْ ثُمَّ يُمِيتُكُمْ ثُمَّ يُحْيِيكُمْ إِنَّ الْإِنْسانَ لَكَفُورٌ )
: ( و اوست كه شما را زنده مىكند ، سپس مىميراند و پس از آن زنده مىكند ، بدرستى كه انسان بسيار ناسپاس است )
يعنى خداست كه ابتدا شما را از خاك مرده به صورت انسانى زنده به حيات دنيوى ، زنده مىسازد و زمانيكه اجل و مدت معيّن زندگى شما سر برسد ، شما را مىميراند و آنگاه در روز بعث شما را به زندگى و حيات اخروى زنده مىكند و اين نعمتهاى بزرگ الهى همه در خور شكر است امّا بشر اين نعمات را كفران كرده و ناسپاسى مىورزد ، يعنى شكر آنها را به جا نمىآورد .
[ آيهء ( 78 - 67 ) تمثيلى براى نفى الوهيت آلههء مشركين و بيان عدم دخالت آنها در خلق و تدبير موجودات ]
( 67 )
( لِكُلِّ أُمَّةٍ جَعَلْنا مَنْسَكاً هُمْ ناسِكُوهُ فَلا يُنازِعُنَّكَ فِي الْأَمْرِ وَ ادْعُ إِلى رَبِّكَ إِنَّكَ لَعَلى هُدىً مُسْتَقِيمٍ )
: ( براى هر امّتى طريقى براى عبادت مقرّر كرديم كه آنها آن را مى پيمايند ، پس در اين امر با تو مجادله نكنند و تو بسوى پروردگارت دعوت كن ، بدرستى كه تو بر هدايتى مستقيم قرار دارى )
( منسك ) به معناى عبادت است . و مراد از ( كلّ امة ) امّتهاى سابقه هستند كه هر يك پس از ديگرى آمدهاند تا به امّت اسلام منتهى گشته .
ظاهرا مشركين وقتى عبادات اسلامى را ديدهاند ، چون براى آنها امرى نوظهور بوده - در مقام منازعه با پيامبر اسلام صلّى اللّه عليه و آله و سلم برآمدهاند و مىگفتهاند : ما چنين مناسكى را در امّتهاى گذشته نديدهايم و اگر تو پيامبر بودى ، بايد در امّت انبياء پيش از تو نيز مناسكى نظير اسلام وجود مىداشت ، و خداوند در جواب ايشان مىفرمايد : هر امّتى براى خود