شخصى كه در خواب به او وحى مىشود ) را نفرستاديم جز اينكه هر گاه آرزو مىكرد كه دينش پيشرفت كند و اسباب پيشرفت آن فراهم شود و مردم به آن ايمان بياورند ، شيطان در آرزوى او دخل و تصرّف مىنمود ، يعنى مردم را وسوسه مىكرد تا دين او را نپذيرند و آنها را بر عليه دين او تحريك مىنمود ، و به اين ترتيب آرزوى او را بىنتيجه و فاسد مىساخت ، امّا سرانجام خداوند دخل و تصرّفات شيطان را زايل و باطل نموده و آيات خودش را حاكم مىكرد و كوشش پيامبرش را به نتيجه مىرساند و حق را اظهار مىفرمود چون او نسبت به همه افعال و اقوال دانا است و مطابق حكمتش امور را در مسير حق جريان مىدهد . اگر هم ( امنيه ) به معناى تلاوت باشد معنا اين خواهد بود كه ما هيچ پيامبر و نبى را نفرستاديم جز اينكه وقتى آيات الهى را مىخواند ، شيطان شبهههايى گمراه كننده به دلهاى مردم مىافكند و آنها را وسوسه مىكرد تا با آيات خدا مجادله كنند و ايمان مؤمنين را فاسد سازند ، امّا خداوند شبهات شيطانى را باطل مىكرد و پيامبرش را موفّق به ردّ آنها مىفرمود يا آيهاى در پاسخ ايشان نازل مىكرد چون خداوند دانا و فرزانه است .
( 53 )
( لِيَجْعَلَ ما يُلْقِي الشَّيْطانُ فِتْنَةً لِلَّذِينَ فِي قُلُوبِهِمْ مَرَضٌ وَ الْقاسِيَةِ قُلُوبُهُمْ وَ إِنَّ الظَّالِمِينَ لَفِي شِقاقٍ بَعِيدٍ )
: ( تا آنچه را كه شيطان القاء مىكند براى كسانى كه در دلهايشان مرضى هست و براى سنگدلان مايهء آزمايش و ابتلا قرار دهد و همانا ستمكاران در مخالفتى آشكار و بعيد هستند )
( مرض قلب ) يعنى اينكه استقامت حالت آن در تعقّل از بين رفته باشد به صورتى كه در آنچه بايد به آن اعتقاد بيابد ، شك كند و ( قساوت قلب ) به معناى صلابت و غلظت و خشونت آن است .
آيهء شريفه مىفرمايد : اين القائات شيطانى مصلحتى دارد ( و مسخّر خداوند و مطابق حكمت اوست ) و آن اين است كه مردم عموما به وسيله آن آزمايش مىشوند ، و آزمايش از نواميس الهى است كه در عالم انسانى جريان دارد ، چون سعادتمند شدن افراد سعيد و شقاوتمند شدن افراد شقى محتاج به اين سنّت است و بايد اين دو گروه