( 38 )
( كُلُّ ذلِكَ كانَ سَيِّئُهُ عِنْدَ رَبِّكَ مَكْرُوهاً )
: ( همه اينها گناهش در نزد پروردگارت ناپسند است ) ، يعنى همه اين امورى كه گفته شد و همهء محرمّاتى كه قبلا نهى نموديم ، گناهش نزد پروردگارت مكروه است و خداوند آن را نخواسته بنابراين علّت نهى خداوند از محرّمات ، زشتى و ناپسندى آنها در نزد خداست .
( 39 )
( ذلِكَ مِمَّا أَوْحى إِلَيْكَ رَبُّكَ مِنَ الْحِكْمَةِ وَ لا تَجْعَلْ مَعَ اللَّهِ إِلهاً آخَرَ فَتُلْقى فِي جَهَنَّمَ مَلُوماً مَدْحُوراً )
: ( اينها از جمله اموريست كه پروردگارت از روى حكمت به تو وحى نمود و با خداى متعال خدايان ديگر مگير تا ملامت زده و رانده شده به جهنم افكنده نشوى ) ، اشاره است به اينكه تكاليف و احكام فرعى دين حكمت است ، چون هر كدام شامل مصالحى است و بر اساس فطرت بشر تشريع شده و التزام به آنها موجب نيل به مصالح مىگردد .
و آنگاه به جهت رساندن عظمت توحيد ، مجددا نهى از شرك را تكرار مىنمايد و اين آيه به منزلهء پيوند بين ابتدا و انتهاى كلام است .
[ آيهء ( 55 - 40 ) بيان تسبيح تكوينى همهء موجودات و اينكه سعادت و شقاوت هر كس براساس عمل خود اوست ]
( 40 )
( أَ فَأَصْفاكُمْ رَبُّكُمْ بِالْبَنِينَ وَ اتَّخَذَ مِنَ الْمَلائِكَةِ إِناثاً إِنَّكُمْ لَتَقُولُونَ قَوْلًا عَظِيماً )
: ( پس خدا شما را بر خود مقدّم داشته و به شما پسران بخشيده و ملائكه را دختران خود گرفته است ؟ همانا شما سخن ثقيل و عظيمى مىگوييد ) ، اين آيه خطاب به مشركانيست كه ملائكه را دختران خدا مىدانستند و در نظر ايشان دختران و زنان جنس پست محسوب مىشد و آيه به نحو استفهام انكارى مىپرسد ، آيا مىپنداريد خداوند شما را بر خود مقدّم داشته و به شما اولاد پسر داده ، امّا براى خود دخترانى از ملائكه قرار داده است و حال آنكه خداوند پروردگار شما و صاحب ملك وجود است ؟
براستى كه سخن بسيار دشوار و بزرگى مىگوييد كه آثار سوء بزرگى هم بدنبال دارد .
( 41 )
( وَ لَقَدْ صَرَّفْنا فِي هذَا الْقُرْآنِ لِيَذَّكَّرُوا وَ ما يَزِيدُهُمْ إِلَّا نُفُوراً )
: ( هر آينه ما در اين قرآن مكررا دلايلى آورديم تا ايشان متذّكر و متنبّه شوند ، امّا جز دورى و نفرت چيزى در آنها نيفزود ) ، ( تصريف ) يعنى از حالتى به حالت ديگر گرداندن و تصريف در