موقف دنياست و آشكار است كه اين دعوت از راه بيم دادن و انذار از رستاخيز مىباشد كه زلزله يكى از شرايط وقوع آن است .
( 2 )
( يَوْمَ تَرَوْنَها تَذْهَلُ كُلُّ مُرْضِعَةٍ عَمَّا أَرْضَعَتْ وَ تَضَعُ كُلُّ ذاتِ حَمْلٍ حَمْلَها وَ تَرَى النَّاسَ سُكارى وَ ما هُمْ بِسُكارى وَ لكِنَّ عَذابَ اللَّهِ شَدِيدٌ )
: ( روزى كه آن را ببينيد ، هر زن شيردهى از شدت هول آن ، شيرخوار خود را از ياد مىبرد و هر زن باردارى ، حمل خود را سقط مىنمايد و مردمان به نظرت مست مىرسند و حال آنكه آنها مست نيستند و ليكن عذاب خدا سخت است . )
مىفرمايد دهشت و هول قيامت آنقدر شديد است كه در آن روز مادرى كه سينه در دهان كودك نهاده ، آن را از دهان طفل بيرون مىكشد و هر باردارى از شدت هراس ، حمل خود را مىافكند و حالت ايشان به گونهاى است كه به نظر مىرسد مست هستند يعنى عقلهايشان را از دست داده و دچار دهشت و حيرت شدهاند امّا اين مستى از شراب نيست بلكه از شدت عذاب خداست و زلزله مذكور در اينجا قبل از نفحهء اولى است كه مردم با آن مىميرند و هر كه در آسمانها و زمين است مدهوش مىگردد .
[ آيهء ( 16 - 3 ) رفع ترديد در امر بعث و نشور با استفاده از كيفيت خلقت انسان و گياه ]
( 3 )
( وَ مِنَ النَّاسِ مَنْ يُجادِلُ فِي اللَّهِ بِغَيْرِ عِلْمٍ وَ يَتَّبِعُ كُلَّ شَيْطانٍ مَرِيدٍ )
: ( بعضى از مردمند كه دربارهء خدا بدون علم مجادله مىكنند و از هر شيطان شرورى پيروى مىنمايند )
( مريد ) يعنى پليد و ( مجادله در خدا بدون علم ) يعنى اينكه انسان در مسائلى كه بازگشت آن به صفات و افعال خدا باشد سخنانى بر اساس جهل و بدون علم بگويد و بر آن اصرار بورزد .
مىفرمايد : بعضى از مردم - يعنى مشركين - دربارهء خدا بدون علم سخن مىگويند و بر جهل خود اصرار مىورزند و به هر باطلى اعتقاد مىيابند و به آن عمل مىكنند و چون محرك آنها شيطان خبيث و فاسد و عادى از خير است ، در حقيقت اينها به اغواى شيطان متمايل شدهاند و در اعتقاد و عمل از او پيروى مىكنند و اين گمراهان در پيروى از باطل به هيچ حدّى متوقف نمىشوند چون استعداد پذيرش حق در آنها نابود شده و قلبشان بر