جديدى از جانب پروردگارشان بسويشان نيايد ، جز آنكه آن را به حالت بازى و شوخى مىشنوند ) و اين آيه به منزلهء تعليلى براى فراز آخر آيه قبلى است ، چون اگر در غفلت نبودند ، در هنگام شنيدن ذكر مشغول به لهو و لعب نمىشدند ، بلكه با گوش دل آن را مىشنيدند .
مراد از ( ذكر ) هر وحى الهى ، كتب آسمانى و نيز قرآن كريم است كه شنيدن آن انسان را به ياد خدا مىاندازد و ( محدث ) يعنى جديد و تازه و قرآن ذكر محدث است چون بعد از تورات و انجيل نازل شده و نيز بعضى آيات قرآن نسبت به بعض ديگر تأخر دارند و جديد و نو محسوب مىشوند ، به هر جهت مىفرمايد : هيچ ذكر جديدى به وسيله نزول الهى و ابلاغ رسول به ايشان نمىرسد ، جز اينكه آنها با حالت لهو و لعب آن را مىشنوند و در نتيجه آن ذكر هيچ اثرى در دل آنها نمىگذارد و ايشان را از اشتغال به دنيا باز نمىدارد ، هر چند كه ذكر مرتبا حادث شود و به ايشان ابلاغ گردد ، زيرا دلهايشان مشغول به لهويات دنياست ، شنيدن آن ايشان را متأثر نمىكند .
( 3 )
( لاهِيَةً قُلُوبُهُمْ وَ أَسَرُّوا النَّجْوَى الَّذِينَ ظَلَمُوا هَلْ هذا إِلَّا بَشَرٌ مِثْلُكُمْ أَ فَتَأْتُونَ السِّحْرَ وَ أَنْتُمْ تُبْصِرُونَ )
: ( دلهايشان سرگرم است و آنان كه ستمكارند نهانى با يكديگر گويند : آيا اين فرد جز بشرى مانند شماست ؟ آيا با وجود آنكه مىبينيد به جادو رو مىكنيد ؟ )
( لهو ) يعنى سرگرم شدن به چيزى و بازماندن از امور مهمّه .
در ادامهء آيهء سابق مىفرمايد قلبهاى ايشان سرگرم به ماديّات است و به همين جهت از مهمّات خود فارغ ماندهاند و چون قرآن را مىشنوند با حالت پنهانى ، با يكديگر نجوا مىكنند و براى ابطال نبوّت پيامبر ، مىگويند آيا جز اين است كه او هم بشرى مانند شماست ؟ در واقع با اين كلام مىخواهند بگويند محال است كه بشرى كه در ظاهر مانند ماست ، از آسمان وحى دريافت نمايد و جز اين نيست كه او فردى دروغگوست به همين دليل هم در ادامه ، معجزه بودن آيات قرآن را زير سؤال برده و آن را سحر مىنامند و مىگويند از شما كه داراى بينايى هستيد و دو چشم سالم داريد بعيد است كه با سحر و