[ آيهء ( 96 - 81 ) احتجاج خداوند در نفى فرزند از ساحت الهى و اشاره به اينكه خداوند براى مؤمنان صالح مودّتى در دلها قرار مىدهد ]
( 81 )
( وَ اتَّخَذُوا مِنْ دُونِ اللَّهِ آلِهَةً لِيَكُونُوا لَهُمْ عِزًّا )
: ( و غير از خدا معبودهايى گرفتهاند تا باعث عزّتشان شود ) ، مىفرمايد : اين مشركان به غير خدا معبودهائى از جنس ملائكه و جنّ يا انسانهاى قدّيس و پادشاهان جبّار را به خدائى گرفتهاند ، چون بيشتر آنها براى پادشاهان يك تقدّس آسمانى قائل بودند و غرض آنها از اين عمل اين بود كه آن معبودها شفيع آنان باشند و آنها را به درگاه خدا نزديك كنند و در نتيجه به عزّت دنيا برسند و اين عزّت آنها را به سوى خيرات كشيده و از شرور دور نمايد .
( 82 )
( كَلَّا سَيَكْفُرُونَ بِعِبادَتِهِمْ وَ يَكُونُونَ عَلَيْهِمْ ضِدًّا )
: ( هرگز ! به زودى آن معبودها از عبادت ايشان بيزارى مىجويند و مخالف آنان خواهند شد ) ، ( ضد ) يعنى منافى و آنچه هرگز با هيچ چيز جمع نمىشود ، مىفرمايد : چنين نيست كه آن معبودها شفيع ايشان باشند بلكه آنها در قيامت به اين عبادت مشركين براى آنها كفر مىورزند و همين معبودها مخالفت و ضد ايشان خواهند شد ، چون آن روز حقيقت امر بر مشركين ظاهر مىشود كه اين معبودها اصلا بهرهاى از حقيقت نداشتهاند و داراى عزتّى نبودهاند كه بخواهند آن را به عبادت كنندگان خود ببخشند .
( 83 )
( أَ لَمْ تَرَ أَنَّا أَرْسَلْنَا الشَّياطِينَ عَلَى الْكافِرِينَ تَؤُزُّهُمْ أَزًّا )
: ( آيا نديدى كه ما شيطانها را به سوى كافران فرستاديم تا آنها را به شدّت تحريك كنند ؟ ) ( ازّ ) يعنى تكان دادن به شدّت ، كه در اينجا منظور تحريك نمودن به سوى شرّ و فساد مىباشد ، و اين آيه در حكم تعليل آيهء سابق است .
چون مشركين به حقّ كفر ورزيدند ، خدا هم از راه مجازات ، شيطانها را فرستاد تا آنها را بيشتر به سوى شرّ و فساد تحريك كنند ، تا كفر و گمراهى آنها بيشتر شود و اسم ظاهر ( كافرين ) براى دلالت بر علّت ارسال شياطين است .
از اين آيه استفاده مىشود كه شياطين كه از جمله معبودهاى مشركان هستند ، به اذن خدا به سوى كافران گسيل مىشوند تا آنها را از ثبات بر حق گمراه سازند و به پيروى از باطل تحريك نمايند ، و ايشان ابدا افسار گسيخته و صاحب اختيار نيستند ، بلكه خداوند بر آنها محيط است و غلبهء تام دارد .