[ آيهء ( 110 ) اشاره به سه اصل ، توحيد ، نبوّت و معاد ]
( 110 )
( قُلْ إِنَّما أَنَا بَشَرٌ مِثْلُكُمْ يُوحى إِلَيَّ أَنَّما إِلهُكُمْ إِلهٌ واحِدٌ فَمَنْ كانَ يَرْجُوا لِقاءَ رَبِّهِ فَلْيَعْمَلْ عَمَلًا صالِحاً وَ لا يُشْرِكْ بِعِبادَةِ رَبِّهِ أَحَداً )
: ( بگو من فقط بشرى هستم همانند شما كه به من وحى مىرسد ، حق اين است كه خداى شما يگانه است ، پس هر كه اميد دارد كه به ملاقات پروردگار خويش نايل شود ، بايد عمل شايسته كند و هيچكس را در عبادت پروردگارش شريك نگرداند ) ، در اينجا به پيامبر صلّى اللّه عليه و آله و سلم مىفرمايد : كه خطاب به منكرين بگويد : من هم منحصرا بشرى مانند شما هستم كه در اصل بشر بودن تفاوتى با شما ندارم و هرگز ادّعاى قدرت غيبى الهى و قدرت ما فوق طبيعى براى خود نكردهام ، و تنها تفاوت من و شما در امر وحى است كه خداوند بوسيلهء وحى خود ، نفس مرا ثبات بخشيده .
و همچنين منحصرا خداى شما ، خداى واحد است و همهء آيات آفاقى و انفسى بر وحدانيّت او شهادت مىدهند و از آنجا كه تماميّت معناى الوهيّت به امر رجوع بندگان به سوى او بستگى دارد و خداى متعال كمال مطلوب همهء موجودات است و هر وصف جميل و فعل حق و حكم عدل از او منشاء مىگيرد ، هر كس كه به امر رجوع به جانب پروردگار و ملاقات او اميد دارد ، بايد عمل شايسته انجام دهد و ابدا در امر عبادت پروردگارش شريكى اتّخاذ نكند ، چون چنين شخصى ظنّ قريب به يقين دارد كه بسوى پروردگارش باز مىگردد و او به اعمالش رسيدگى مىكند و اعتقاد به وحدانيّت ، با شرك در مرحله عمل منافات و تناقض دارد و هرگز با هم جمع نمىشود ، لذا فرد مؤمن و صالح بايد در مرحلهء عمل نيز موحّد باشد .
و خداى سبحان كه نامش بلند مرتبه باد ، در همه صفاتش واحد است و از جملهء اين صفات الوهيّت و معبود بودن است كه در آن امر شريكى ندارد « 1 » « 2 » .
هامش
دارد و نه غايت و تا ابد انقطاع نمىپذيرد .
( 1 ) . در الدّر المنثور ج 4 طبرانى و ابن مردوديه از ابى حكيم از قول رسولخدا صلّى اللّه عليه و آله و سلم روايت كردهاند كه فرمود : اگر از قرآن جز آيهء آخر سورهء كهف بر من نازل نشده بود همان يك آيه براى امّت من كافى بود .
( 2 ) . از خواص اين آيه ، اين است كه انسان اگر آن را در موقع خواب بخواند و نيّت كند ، هر زمان كه بخواهد ( براى تهجّد و يا غير آن ) بيدار خواهد شد . ( مترجم )