نام نهاد و صفهء عالى و گنبذى وسيع كه بنايان فلك اخضر را از اولين پايهء سلم نظاره پاى تفكر بلغزيدى مرتب داد و حفاظ خوشآواز كه عندليب با آن همه نغمهسرائى شاگردى اختيار نمود و سورهء سجده به خط مولاناى مرحوم مغفور شمس الدين محمّد شاه حكيم كه ياقوت زمان بود ثبت گرديد و اين مسجد كه نمونه [ اى ] از مسجد اقصى است بسعى حرم محترم امير مشاراليه بىبى فاطمه خاتون غفر اللّه لها در سنهء احدى و اربعين و ثمانمائه باتمام رسيد و بمقتضاى همت و الا نهمت امير معظم اين عمارت كه زينتافزاى ربع مسكون است موسوم گرديد به مسجد چقماقيه .
و قرب مسجد مذكور خانقاه عالى بساخت و در ميان خانقاه حوضى وسيع ساخته كه آب خيرآباد دهوك در آن جاريست و يوما فيوما آش به فقرا و درويشان ميرسانيدند و تا اين زمان [ ] هرچند كه عشر آن [ ] نميشود فاما چون خالصا مخلصا لوجه اللّه بوده بالكليه « 1 » بر طرف نشد .
و بر در خانقاه مصنعهء وسيع ساخته و از آب خيرآباد مملو [
b
125 ] مىشود و خلق اللّه مستفيض ميگردند .
و در حوالى مسجد كاروانسرائى بغايت خوب طرح انداخته باتمام آن موفق گرديد و آن سرا بيشتر تجار درو سكنى داشتند و حوضى وسيع در ميان بسته و بر كنار حوض سنگ مرمر انداخته و آب درو جارى بوده و سى و نه حجره داشته و به جهت فتورات ايام كه ذكر آن مناسب اين مقام نيست خراب گرديد .
و در زمان سلطنت اعليحضرت خاقان رضوان مكان عليين آشيان سلطان السلاطين سلطان شاه عباس ماضى صفوى بهادر خان خواجه شمس يوسف ميبدى كه استعداد ظاهرى و نجابت باطنى داشت در اوان صبى و عنفوان جوانى منظور نظر كيميا تأثير نواب خاقان رضوان مكان گرديد ، چون آثار اقبال از ناصيهء او هويدا بود آن پادشاه عاليجاه همگى همت بر تربيت او مقصور فرموده تصدى خالصجات دار العبادهء يزد به دو مفوض و مرجوع فرمودند . مشاراليه از روى وقوف و كاردانى بنوعى
هامش
( 1 ) - اصل : بلكله