در بيان اتصاف ذات معدلت صفات همايون خاقان ملكستان « 1 » مؤيد به خصلت زيبا و ملكهء والاى عدل عالمآرا
خردمندان را مدلول اين فقرات پيرايهء شاهد يقين است كه در ميان ملكات ستودهء نفس ملكهاى كه بر ديگرانش [ 283 ر ] رتبهء شاهنشاهى مسلم است و نوبت ملكآرائى بنام خود بلندآوازه ساخته جز عدل نتواند بود . شرف آن خصلت كه كاخ مناقبش به ركن وثيق
« اعْدِلُوا هُوَ أَقْرَبُ لِلتَّقْوى »
استحكامى تمام يافته همگنان را « كالشمس فى اعلى مدارات الارتفاع » غايت وضوح خواهد داشت و فضيلت آن صفت كه صباح مدايحش به تباشير
« إِنَّ اللَّهَ يَأْمُرُ بِالْعَدْلِ »
پيرايهپذير است بر رأى اصحاب درايت به اقصى غايت معلوم تواند بود . ملكهء جود اگرچه سرآمد همهء ملكات است و ليكن در حلبهء رهان فضيلت توسن قدر عدل پيشتر مىرود ، چه فوايد آن خاص است و عوايد اين عام . مجرب ارباب تجربت است كه دست تصرف خاك از پيكر ارباب عدالت كوتاه است و كالبد عادلان در خوابگاه تراب تا نفخ صور كه هنگام نشور است با طراوت و تازگى همراه ، و مضمون حديث سرور كاينات بديندعوى گواه . پور قباد كه واسطهء قلادهء ارباب داد است بعد از تقديم شرايط نبش قبر مأمون الرشيد را . ما صدق اين مقال . نمودار خصايص آن ملكهء پسنديده آنست كه خداوندان خود را در نظر جهانيان بغايت ارجمند دارد و بر صفت حرز دادگران فرزانه را
هامش
( 1 ) - « معدلت صفات همايون خاقان ملكستان » بجاى كلمات محوشده دوبارهنويسى شده است .