[ احوال محمد زمان خان اصفهانى ]
نگارش احوال محمد زمان خان و ذكر موجبات حكومت او در يزد و تلميح به بعضى از مآثر كارآگهى و فطانت مشيرهء امر و عاقلهء كار ، مادر ذكاوت يار او پردگى جان محمد خان بلوچ ، و تذنيب شمهاى از مآثر تأدب پسر عنفوان شباب فرعى است از فروعات دوحهء صدارت اعظم ، يعنى يكى از اولاد فرخنده نهاد امير الامراء العظام نظام الدوله حاجى محمد حسين خان اصفهانى صدراعظم ديوان اعلى است . در عنفوان جوانى به ظهور آثار استعداد تخم فوز به قدح معلاى التفات ابوت را در مزرع احوال مىكشت .
لاجرم چند نوبت تارك احوالش [ را ] به افسر نيابت دار السلطنهء اصفهان با وجود اعمام و اخوان آراستند و از عهدهء نيابت نيكو برآمدى . اما عاقلهاش مادرى دانا آراسته به زيور فطانت و ذكاء كه در خلا و ملا شرايط تعليم علوم آگاهى دربارهء فرزند بهجا مىآورد بودى .
بعد از آنكه نگين حكومت دار العبادهء يزد از كف اولاد فرخنده نهاد خان فردوس آشيان محمد تقى خان تغمّده اللّه تعالى بغفرانه و اسكنه بحبوحة جناته بيرون رفت ، به موجبى كه سمت تذكار يافت ولايت ابو ابجمع كاركنان حسام نيام شوكت قاهره و ضرغام كنام دولت باهره شجاع السلطنه حسنعلى گرديد و ميرزا موسى رشتى كه كافل مهم وزارت شاهزاده بود مسلك نيابت پيمود و تا مدت دو سال به سه ماه كم مشاطهء تدبيرش آرايش رخسار عروس نيابت نمود ، امير الامراء العظام نظام الدوله حاجى محمد حسين خان صدراعظم ديوان اعلى چون در دربار سلطنت گنجينهء احوالش از نقد اعتبار مالامال بود وصيت زيبائى عروس ولايت را به تواتر