به عمارات واقعه در موضع جنتآباد كه آن نيز از بناهاى همان ناشر رايات برّ و امتنان است پيوسته و كمابيش طول آن [ 117 پ ] به دو ميل مىرسد احداث مصنعه فرمودهاند كه به يك انديشه با آنهمه تيز - روى بعد از عمرى به پايان آن مىرسد و گرمرو خيال با آنهمه سبك روحى پس از قرنى به قعر آن راه مىجويد . اگر اقليدس صورى خواهد كه مساحت آن را مبين و مبرهن سازد مشكل كه از عهده برآيد و هرگاه غياث الدين جمشيد كاشى اراده نمايد كه به دستگيرى رشته فكرى كه بر كنگرهء افلاك مىانداخت به عمق آن برسد يحتمل كه نتواند . اگر واهمه گمان كند كه نصف زيرين فلك الافلاك است دور نيفتاده و اگر به توهم بيندازد كه برهان عدم تناهى ابعاد است تكذيبش نمىتوان كرد .
بارى آن مصنعه را مانند مجمع النور دو مدخل معين است . يكى در خيابان و يكى در داخل باغ .
و بر درى كه در خيابان است بعضى عمارات دلكش ساخته شده است كه از آن جمله ساباطى است شبيه به طاق كسرى و مانند بند امير مشتمل بر طاقها . اما بر آن درى كه در باغ واقع است به غير از پيشطاقى كه به پيش طاق فلك كيوان مانند است جز عمارتى ديگر نيست . بلى در وسط هردو مدخل به رسم زيرزمين مواضع خوب و امكنهء مرغوب سر انجام شده و تمام آنها به سنگ و آهك و آجر و گچ صورت اتمام پذيرفته .
و ديگر از عمارات احداثى معمار همت آن باسط بساط عدل و احسان خانهايست كه در جنب عمارت تالار بنا شده و موسوم است به ديوانخانهء دولتآباد و آن خانهايست به وسعت پهناى انديشه ، و اطراف اربعهء آن تمام عمارت است و هر عمارتى از آن در جاى خود بىمثل
جامع جعفرى ( فارسى ) — صفحة 357
مساهمون: ايرج افشار
ص٣٥٧