تجزية الامصار و تزجية الاعصار در مناقب همايون و گزارش « 1 » احوال خود در آن سفر ميمون نگاشته و رايت عبارتپردازى افراشته . ساعتى چند به مطالعهء آن به سر مىبردم و استيفاى حظوظ كافله از لفاظ و عبارات و مفاهيم و معانى آن مىنمودم . حقيقت ترقيات كلى نموده . سر كار اقدس فرمودند كه چرا كتاب خود را به محضر همايون نرسانيده ؟ معتمد عرش كرد كه هنوز از نسخهء اصل نقل مقالات خود به صفحاتى كه شايستهء بزم حضور اقدس باشد ننموده ، ان شاء اللّه تعالى بعد از انقضاى ايام مسافرت موكب مسعود [ به ] دار الخلافهء طهران كتاب خود را به محضر مهر انتساب خواهد رسانيد .
تطويل چيست بعد از ورود سلطانيه و نظم قصيده در منقبت زكيهء سركار اشرف نايب الخلافة البهية و عرض به محضر مهر آيت در سراپردهء خاصهء سلطنت و فوز به جوايز شاهانه و تحسينات ملوكانه ميقات مراجعت اردوى همايون به دار الخلافه رهسپار طهران گرديد و قبل از نقل مسودات كتاب مزبور به صفحات لايقهء بزم حضور باهر النور حسب التقدير به عز ملازمت نواب محمد ولى ميرزا ايده اللّه تعالى رسيد . منتصف سالى در ملازمتش به سر نبرده تارك احوال شاهزاده به افسر فرمانروائى يزد آراسته گشت و به دهقنت غايت عاطفت تخم منصب منشى باشيگرى در مزرع احوالم كشت و در تصاريف مدت هفت سال كه رايت اقتدار شاهزاده در يزد مرفوع بود به ملازمتش منصوب بودم و در تصاريف اين فرخنده سنين از مراحل احسان و مدارج اصطناع بيكرانش ديدم آنچه ديدم .
هامش
( 1 ) - اصل : گزارش