زائد به نظر مىرسد ، كافيست كه به تأثيرات چينى - مغولى شرق دور اشاره شود « 1 » كه بهويژه در مناظر طبيعى و صحنههاى نبرد به وضوح مشخّص است .
در مينياتورهاى كاملا زمخت و ناهنجار مربوط به نسخهء روايت فارسى پديد آمده در سال 1317 كه محتواى آن « جغرافياى هند » براساس نوشتهء بيرونى
: D )
2 مينياتور ،
: A
12 مينياتور ) ، « تاريخ سلاطين دهلى » ، چهار دورهء زمانى هنديان ، « تاريخ كشمير » و « زندگى و تعاليم ساكيامونى بودا » است ، ديگر به ندرت چيزى در اين مورد قابل تشخيص است . اگر توجّه شود كه اين مينياتورها تاريخى بسيار جديدتر دارد يعنى متعلّق به دورهء تيمورى است كه به نسخهء قديمىتر پديد آمده در دورهء رشيد الدّين افزوده شده است ، اين تفاوت به سادگى توضيح داده مىشود « 2 » . درست همانگونه كه حافظ ابرو مورّخ دربارى شاهرخ ( 1409 - 1405 ) ، بىشك نسخههاى قديمى « زبدة التّواريخ » [ يا مجمع التّواريخ ] خود را در يكديگر ادغام نمود ، و به همين ترتيب او سطوح خالى در نظر گرفته شده براى مينياتورها را نيز با تذهيبهاى جديد پر كرد ، و البتّه بسيار بحث برانگيز است كه آيا الگوهاى قديمى در اينجا نقشى عمده داشته است يا خير « 3 » . مينياتورى عالى از نظر رنگ و ساختار ، ترسيم شده بر روى يك برگ منفرد از مجموعهء گوركيان نيز قطعا به همين گروه تذهيبهاى متأخّر تعلّق دارد « 4 » ، مينياتورى كه در آن گوتاما بودا به مريدان خود ظهور بوداى بعدى ، بودا ميتريا را بشارت مىدهد .
هامش
( 1 ) . مقايسه شود با :: K . HOLTER , DIE islamischen Miniaturhandschr iften vor 1350 , in : Zentralblattf . Bibliothekswesen , Bd . 54 ( 1937 ) .( 2 ) . همچنين در :KARATAY , 99 - H . 1653 .بخشى از « تاريخ هند » ، ( برگهاى( 422 v - 435 vكه در آن دو مينياتور وجود دارد .
( 3 ) .A . U . POPE , The survey of Persian art , IV ( oxford 1939 )مقايسه شود با -
( 4 ) .: POPE , a . o .مقايسه شود با -