نهد و بر تن او برود ؛ آنگاه ركاب شود تا پاپ پاى بر سر او نهد و بر سر اسپ نشيند ؛ آنگاه اسم قيصرى بر او اطلاق كنند ؛ و پادشاهان افرنج مطيع و منقاد امر و نهى او شوند ؛ و حكم او در برّ و بحر آن ولايات افرنج روان گردد .
و افرنج از زمين مغرب « 1 » است كه موازى و محاذى آن دريا است كه در موضع هر دو ساحل آنچنان به يكديگر نزديك مىشوند كه عرضش به پنج فرسنگ مىرسد ؛ و طول آن موضع بيست فرسنگ باشد ؛ و آن را زقاق « 2 » مىخوانند ، و آن زمين را فرنگ اشبانيا « 3 » خوانند ، و طول آن كمابيش يك ماهه راه باشد ، و در آن چندپاره شهر معمور است بدين تفصيل : بلنسيا « 4 » ، مرشيّه « 5 » ، شاطبه « 6 » ، طليطله « 7 » ، اشبيليا « 8 » ، قرطبه « 9 » ، ازارقدره « 10 » ؛ و چندپاره جزيرهء بزرگ و كوچك ، چون ابيسا « 11 » ، ميوركه « 12 » ، منوركه « 13 » ، لارجزيره « 14 » ، صقيليه « 15 » .
فى الجمله اين ولايات مذكوره در اوايل عهد اسلام ، مسلمانان فتح كرده بودند و در دست پادشاهان مغرب بود در سنهء ستّين و ستّمايه هجرى رى كسطلونيّه « 16 » از مسلمانان بستد ، و اكنون خراج به رى اشبانيا « 17 » مىدهند ؛ و مسلمانان را كه سكّان جزيرهء صقيليّه بودند به شهر لوچيره « 18 » كه در وسط ملك افرنج است آوردند ؛ و به جاى ايشان قومى ترسايان را به آن جزيره فرستادند جهت احتياط تا با مغاربه يكى نشوند .
و در آن وقت كه مسلمانان عكّه « 19 » را بستدند ، و در زمين ايران كليسياها خراب كردند ، فرنگان آن مسلمانان را كه قريب دويست هزار نفر مرد بودند ،
هامش
( 1 ) .Magrib( 2 ) .Zukak( 3 ) .Isbanija( 4 ) .Balansija( 5 ) .Mursijjah( 6 ) .Satibah( 7 ) .Tulaitulah( 8 ) .Isbilija( 9 ) .Kurtobah( 10 ) .Azarkadrah( 11 ) .Ibisa( 12 ) .Majurkah ( Mallorca )( 13 ) .Minurkah ( Minorca )( 14 ) .Largazirah( 15 ) .Sikilijjah( 16 ) .Rey Kastalunijjah( 17 ) .Rey Isbanija( 18 ) .Lucirah( 19 ) .`Akkah