و حكم منجمين به طوفان ، و غرق حجاج به سيل . « 1 »
490 : انهزام دقاق از رضوان برادر خود ، و استيلاى فرنگ بر حصار انطاكيه ، و ظهور دولت خوارزميان در ماوراء النهر ، و انهزام قيصر روم در جنگ قليج ارسلان ، و وفات نصر مقدسى شيخ شافعيه .
491 : گرفتن افرنج حصار انطاكيه و معره « 2 » و كفر طاب را ، و فرار باغى سيان از انطاكيه ، و انتشار كفار در آن ديار با سيف و تغلب .
492 : نقل مصحف عثمان از طبريه به جامع دمشق ، و گرفتن فرنگ ، بلدهء قدس را بعد از حصار نمودن در شعبان و مقتولى اهل اسلام آن ديار ، و طغيان باطنيه در اصفهان ، و وفات سلطان ابراهيم غزنوى از كبار ملوك ، و انهزام دولتشاه والى بلخ در جنگ سنجر .
493 : انهزام بركيارق از برادر خود محمد در جنگ همدان ، و جنگ او دوم بار با سنجر در خراسان و گريختن هر دو طايفه ، و گريختن افرنج از لشكر دانشمندلو در جنگ ملطيه « 3 » ، و وفات امام ابو اليسر محمد بزدوى برادر فخر الاسلام .
494 : شوكت باطنيه در عراق ، و انهزام محمد در جنگ بركيارق ، و استرداد فرنگ بلاد رها و سروج و قيساريه را با سيف ، و انهزام كفار در جنگ قليج ارسلان .
495 : جنگ مكرر در ميان محمد و بركيارق و انهزام محمد در دفعهء رابعه در رى ، و غلبهء سنجر بر قدرخان در جنگ ترمد و اسير شدن قدرخان ، و وفات مستعلى فاطمى ، و انقراض دولت بنى عقيل در موصل به
هامش
( 1 ) نش : « غرق حجاج در نيل ! » . چنين رخ داد كه حاجيان به ميقات رفتند و پس از نخله ، سيلى هولناك جارى شد و بيشتر آنها را در كام خود فرو برد ( كامل ابن اثير ، وقايع سال 489 ) .
( 2 ) مقصود معرة النعمان است .
( 3 ) مؤسس سلسلهء دانشمنديه امير دانشمند در هرج و مرجى كه به دنبال مرگ سليمان بن قتلمش سلجوقى ( در 479 ه . ق ) پيش آمد در كاپادوكيا پديد آمد و در 493 كه ملطيه را در محاصره داشت بوهموند اول را كه براى رهائى شهر آمده بود اسير كرد . . .
( دائرة المعارف فارسى ، ذيل دانشمنديه ) .