و مردن عدى بن حاتم طائى از صحابه .
68 : حرب مهلب و ازارقه در سولاف ، و اجتماع الويهء بنى اميه و ابن الزبير و نجدهء حرورى در عرفات در اين سنه .
69 : طاعون جارف در بصره ، « 1 » و بناى صخرهء قدس به امر عبد الملك بن مروان ، « 2 » و قتل نجده و مردن ابو الاسود دوئلى قاضى بصره .
70 : غلبهء روم بر مسلمانان و عقد صلح به جهت دفع ابن زبير از عراق ، و مردن عاصم بن عمر خطاب .
71 : واقعهء حرب دير الجاثليق ما بين عبد الملك و مصعب بن زبير در عراق « 3 » و قتل مصعب و استيلاى او بر عراق .
72 : فتح قيساريه به مباشرت عبد الملك ، و مردن براء بن عازب و عبيدة بن عمرو السلمانى .
73 : بناى كعبه به مباشرت حجاج بعد از تخريبى كه او نيز باعث بوده ، و قتل عبد الله بن زبير ، و مردن اسماء بنت ابى بكر ذات النطاقين والدهء عبد الله بن زبير .
74 : حرب محمد بن مروان با روم در مرعش و هزيمت كفار ، و مردن عبد الله بن عمر ، و ابن مسعود ، و ابو سعيد خدرى ، و سلمة بن اكواع ، و رافع بن خديج ، و جابر بن سمره .
75 : ابتداى زدن سكهء بنى اميه بر نقود ، « 4 » و مردن عرباض بن ساريه از اصحاب صفه و اسود بن يزيد النخعى .
76 : قتل زايده « 5 » در جنگ شبيب خارجى .
77 : فتح هرقليه به دست عبدالملك ، و جنگ شبيب با حجاج و غلبهء او به دفعات و مقتولى غزاله و غرقه شدن
هامش
( 1 ) به گفتهء صاحب قاموس طاعون جارف طاعونى است كه در زمان خلافت عبد الله زبير پديد آمد . ابن اثير مىنويسد در اين سال طاعون جارف در بصره در زمان حكومت عبيد الله بن معمر پديد آمد و جمع كثيرى را بكشت ( لغت نامهء دهخدا ) .
( 2 ) صخرهء قدس سنگى است در بيت المقدس مانند حجر الاسود مكه ، مزار است و چون « حجرين » گويند مراد آن صخره و حجر الاسود است ( لغت نامهء دهخدا ) .
( 3 ) دير الجاثليق ديرى قديمى در بابل در فاصلهء كوتاهى از سمت غربى رود دجله است كه بر روى تپهاى در نزديكى شهر مسكن در سرحد سواد و تكريت بنا گرديده . شهرت اين دير در تاريخ اسلام به سبب جنگى است كه در سال 72 در نزديكى آنجا بين خليفه عبد الملك و مصعب بن زبير والى عراق در گرفت و به قتل ابن زبير منجر گرديد ( دائرة المعارف فارسى ) .
( 4 ) رجوع شود به مقالهء « سكه و مقياس » ( اول كسى كه در اسلام سكه زد ) ترجمهء عليقلى ميرزا اعتضاد السلطنه به كوشش مير هاشم محدث در مجلهء آينده شمارهء 8 ، سال هشتم ، آبان ماه 1361 ، ص 529 تا 531 .
( 5 ) مقصود زايدة بن قدامهء ثقفى پسر عموى مختار ثقفى است .