پرداخت . آنگاه كه حكيم طوسى ، رصد خانهء مراغه را تأسيس كرد دستيار خواجه بود سپس به بغداد شد و كتابدارى مدرسهء مستنصريه را به دو واگذاشتند . در اين وقت او به مطالعهء تواريخ فرصت يافت و تأليفات كثيرهء او در اين زمان آغاز شد . از كتب مهم او مجمع الآداب فى معجم الاسماء على معجم الالقاب ، و الحوادث الجامعه را مىتوان نام برد ( لغت نامهء دهخدا ، مادهء ابن صابونى ) .
پس از غياث الدين تغلق يا تغلقشاه اول ، پسرش محمد بن تغلق ( 725 تا 752 ) سلطنت كرد .
وى يكى از بزرگترين سلاطين مسلمان هند محسوب است . تقريبا تمام هند را تحت استيلاى خود آورد ولى رفتارش باعث عدم رضايت بود . سرانجام بنگاله و دكن و سند از دستش خارج شد ( دائرة المعارف فارسى ، ذيل تغلقيه ) .
شهاب الدين محمود بن سليمان ( يا سلمان ) بن فهد حلبى دمشقى ملقب به شهاب الدين و معروف به « شهاب محمود » و مكنى به ابو الثناء شاعر كاتب منشى مترسل مشهور كه از ابن النجار فقه خوانده و از ابن مالك فنون ادبيه را اخذ كرده و در حسن نظم و انشاء و كتابت به اقران خود تقدم داشته . وفاتش در شب شنبه بيست و دوم شعبان سال هفتصد و بيست و پنجم هجرت در هشتاد و يك سالگى در دمشق واقع و در دامنهء كوه قاسيون مدفون گرديد ( ريحانة الادب ، ذيل شهاب الدين محمود ) .
محمد بن احمد بن على دهلوى معروف به شيخ نظام الدين اولياء و شاه نظام اولياء و . . . از مشايخ قرن هشتم و اعاظم عرفاى هندوستان است . وى به سال 633 هجرى قمرى تولد يافت و در سال 725 درگذشت . جامى در نفحات الانس كرامات بسيارى به دو نسبت كرده است . امير حسن دهلوى و امير خسرو دهلوى دو شاعر پارسى گوى هند از مريدان وى بودهاند ( لغت نامهء دهخدا ، ذيل نظام الدين اولياء ) .
حسن بن سديد الدين يوسف بن زين الدين على بن مطهر حلى مكنى به ابو منصور و ابن مطهر و ملقب به آية الله و جمال الدين و فاضل و معروف به علامه و علامة الدهر از علماى شيعهء اماميه ، فقيه و اصولى و محدث و رجالى و اديب و رياضى و حكيم و متكلم و مفسر بود .
تولد او در 29 رمضان سال 648 ه . ق در حلهء سيفيه و فوتش در يازدهم يا بيست و يكم محرم
تقويم التواريخ ( فارسى ) — صفحة 418
مساهمون: مصطفى بن عبدالله چلپي ( حاجي خليفة )
ص٤١٨