نيز ضبط كردهاند . . . در فاصلهء سالهاى 607 تا 612 دولت گورخانيان به دست خوارزمشاهيان و به كمك كوچلوك خان تتار نايمان برافتاد ( دائرة المعارف فارسى ، ذيل گورخانيان ) .
نجم الدين ايوب معروف به « اوحد » نخستين نفر از ايوبيان الجزيره است كه تا سال 607 حكومت كرد .
علم الدين عبد الكريم عراقى وى از علماى بزرگ شافعى در قرن هشتم هجرى بود و در فقه و اصول و تفسير و حساب و علوم عربى مهارت داشت و داراى حسن خط نيز بود . در مدرسهء منصوريه درس تفسير مىگفت و اكثر طلاب علوم ديار مصر از وى استفاده كردهاند . در اواخر عمر نابينا شد و به سال 704 در گذشت ( لغت نامهء دهخدا ، ذيل علم الدين ) .
ابن ساعاتى ابو الحسن على بن رستم بن هردوز برادر فخر الدين رضوان بن رستم هردوز اصلا ايرانى بوده و شعر نيكو مىسروده . ساعتهاى بالاى جامع كبير دمشق را پدر او رستم به امر نور الدين محمود زنگى بساخت از اين رو به ساعاتى مشهور شد و دو پسر او ابو الحسن مذكور و فخر الدين رضوان كنيت « ابن ساعاتى » گرفتند . مولد ابو الحسن دمشق و وفات او به سال 604 به قاهره بوده است ( لغت نامهء دهخدا ، ذيل ابن ساعاتى ) .
كوچلك خان پسر تايانك خان پادشاه قوم نايمان و معاصر با سلسلهء خوارزمشاهى و چنگيز خان مغول بود . وى به سال 607 به يارى سلطان محمد خوارزم شاه شتافت و سلطان محمد به كمك او سلسلهء قراختائيان را برانداخت . پس از آن كوچلك خان در تركستان شرقى استقرار يافت تا به سال 615 با چنگيزخان جنگ كرد و از كاشغر به سوى بدخشان گريخت و در آن حدود به قتل رسيد و بدين ترتيب دولت قوم نايمان منقرض گرديد ( لغت نامهء دهخدا ، ذيل كوچلك خان ) و نيز رجوع شود به تاريخ مغول .
محمد بن عمر بن حسين بن حسن طبرستانى معروف به امام فخر الدين رازى از فحول علما و حكماى شافعى و جامع علوم عقلى و نقلى بوده و در تاريخ و كلام و فقه و اصول و تفسير و حكمت و علوم ادبيه و فنون رياضيه وحيد عصر خود بود . به سال 544 متولد و در 606
تقويم التواريخ ( فارسى ) — صفحة 379
مساهمون: مصطفى بن عبدالله چلپي ( حاجي خليفة )
ص٣٧٩