ابن منده ابو زكريا يحيى بن عبد الوهاب بن محمد العبدى الاصبهانى ( 434 تا 511 ه . ق ) مورخ و حافظ از خاندانى اصفهانى و اهل علم و فضيلت كه در همين شهر زاده شد و درگذشت ( الاعلام ، ج 9 ، ص 194 ) .
محمود بن محمد بن ملكشاه از پادشاهان سلجوقى عراق ( 511 تا 525 ه . ق ) پس از پدرش محمد به حكومت رسيد و در 513 علم مخالفت با عم خود سنجر را برافراشت ولى سنجر او را در ساوه شكست داد و محمود به اصفهان گريخت . سنجر به همدان رفت و او را بخشود و دختر خود را به وساطت مادرش به دو داد و به حكومت عراق گماشت و امر كرد در جميع بلاد نام او را به وليعهدى ياد كنند و همهء ممالك او را جز رى به او واگذاشت . محمود سلسلهء سلاجقهء عراق را تشكيل داد و تا 525 سلطنت كرد ( لغت نامهء دهخدا ) .
دبيس بن صدقهء ثانى ملقب به نور الدوله صاحب حله و امير بادية العراق و از شجاعان و سخت كمانان بود و متصف به حزم و احتياط و هيبت . عارف به ادب نيز بود و شعر مىسرود .
پدرش را در 501 كشتند و او را اسير كرده به بغداد بردند سپس آزاد شد و به حله بازگشت و در 512 به جاى پدر به امارت نشست . آنگاه ميان او و مسترشد خليفهء عباسى جنگها درگرفت و فتنهها برخاست كه به قتل مسترشد انجاميد . سلطان مسعود سلجوقى او را به كشتن خليفه متهم داشت و به دست مملوكى ارمنى او را برانداخت ( لغت نامهء دهخدا ) .
ابو اسماعيل مؤيد الدين حسين بن على اصفهانى طغرائى ( 453 تا 515 ه . ق ) از شعراى معروف زبان عربى ( ايرانيان عرب زده ) متولد جى اصفهان . نسبت طغرائى به جهت اشتغال او به منصب طغرانويسى بوده است . وى به خواجه نظام الملك معرفى شد و از مقربان او گرديد . در 505 ديوان طغرا و انشاى سلطان محمد بن ملكشاه سلجوقى به او واگذار گرديد و در همين سال به سبب گرفتاريى كه در بغداد براى او پيش آمد قصيدهء معروف لامية العجم را گفت . پس از مرگ سلطان محمد بن ملكشاه سلجوقى به وزارت مسعود پسر سلطان محمد رسيد . در آنجا با جمعى ديگر بر ضد سلطان محمود سلجوقى توطئه كرد و در جنگى كه در 514 در اسدآباد همدان ميان سلطان محمود و سلطان مسعود روى داد لشكر مسعود شكست خورد و بسيارى از پيروان او از جمله طغرائى اسير شدند . طغرائى كه مذهب شيعه داشت به الحاد متهم شد و او را به امر سلطان محمود سلجوقى در ربيع الاول سال 515 به قتل رسانيدند ( دائرة المعارف فارسى ) .
تقويم التواريخ ( فارسى ) — صفحة 350
مساهمون: مصطفى بن عبدالله چلپي ( حاجي خليفة )
ص٣٥٠