جلاى ديار بعيده ناگزير شدند . از ملوك فاطمى قائم بامر الله مدتى مديد با وى جنگها در پيوست ليكن آنگاه كه ابو يزيد در محاصره بود قائم درگذشت و پسر و خلف قائم ، منصور نيز سالها با او زد و خورد داشت كه گاهى غالب و زمانى مغلوب مىشد تا در آخر به سال 336 ابو يزيد را دستگير كرده بكشت ( لغت نامه دهخدا ) .
ابو منصور الماتريدى محمد بن محمد بن محمود ( م 333 ه . ق ) از پيشوايان علم كلام و منسوب به ماتريد بود كه در سمرقند درگذشت ( الاعلام ، ج 7 ، ص 242 ) .
احمد بن مروان الدينورى المالكى ( م 333 ه . ق ) قاضى و حديث شناس بود . ابتدا بر مسند قضاوت قلزم و سپس براى چندين سال بر كرسى قضاوت اسوان مصر نشست و در قاهره درگذشت . « المجالسه » از جمله كتابهاى اوست . . . ( الاعلام ، ج 1 ، ص 241 ) .
قائم بامر الله محمد نزار بن عبد الله المهدى خليفهء دوم از خلفاى فاطمى مغرب بود . در زمان پدرش مهدى با او به ولايتعهدى بيعت كردند و به سال 322 جانشين پدر گرديد ، دو مرتبه به قصد تصرف مصر با لشكرى بدان سو عزيمت كرد ولى موفق نشد و در مرتبهء دوم توسط ابو يزيد مخلد كه عليه او خروج كرده بود محاصره شد و در سنهء 335 درگذشت . مدت حكومتش دوازده سال بود و پس از وى فرزندش المنصور بالله جانشين او شد ( لغت نامه دهخدا ) .
احمد بن محمد بن الحسن الضبى الحلبى ( ابو بكر ) المعروف بالصنوبرى ( م 334 ه ق ) شاعرى بود كه بيشتر شعرش به وصف گلها و بستانها اختصاص داشت . از كسانى بود كه در مجلس سيف الدوله حاضر مىشد و پيوسته ميان حلب و دمشق در رفت و آمد بود ( الاعلام ، ج 1 ، ص 198 ) .
على بن عيسى بن داود مشهور به ابن جراح ( 245 تا 334 ) وزير معروف خليفه مقتدر عباسى . وى اصلا ايرانى و مردى دانشمند بود . از سال 300 تا 304 وزارت خليفه داشت و در آن مدت به جرح و تعديل خراج و ارتفاعات پرداخت لكن به علت تقليل صلات و مشاهرات ، سپاهيان به دشمنى او برخاستند از اين رو در 304 معزول و محبوسى گشت . در 308 خليفه باز او را به قبول منصب وزارت خواند و او نپذيرفت . در 311 و 312 گرفتار حبس و نفى گرديد و
تقويم التواريخ ( فارسى ) — صفحة 295
مساهمون: مصطفى بن عبدالله چلپي ( حاجي خليفة )
ص٢٩٥