170 پيش آمد ابراهيم بن اغلب از جانب خليفهء عباسى حكمران زاب بود . هارون الرشيد در سال 184 او را به حكومت افريقيه فرستاد و قرار شد كه او در سمت مغرب مزاحم امراى ادريسى نشود . ابراهيم بن اغلب به زودى عملا مستقل شد ولى فرزندان او براى رعايت احترام مقام روحانى خليفه ، نام او را در سكههاى خود حفظ مىكردند . امراى اغلبى علاوه بر آن كه در اراضى ساحلى افريقا به اقتدار و عدالت حكومت مىكردند جهازاتى نيز جهت خود در درياى مديترانه فراهم ساختند . در ايام منتهى اقتدار امراى اغلبى در افريقا مسلمين در درياى مديترانه استيلاى كلى داشتند و راهزنان بحرى ايشان سراسر آبهاى آن را ميدان دستبرد خود قرار داده بودند . در آخر كار به علت بىكفايتى امراى آخرى اين سلسله و نفوذ افكار تفرقه انگيز شيعيان ادريسى در ميان رعاياى ايشان ، راه براى پيشرفت كار فاطميون صاف شد و بالاخره هم خلفاى فاطمى ، اين سلسله را در سال 296 برانداختند . مدت عمر حكومت اين سلسله 112 سال بوده است ( طبقات سلاطين اسلام ، ص 30 ) .
ابراهيم بن محمد بن الحارث بن اسماء بن خارجة الفزارى ( م 188 ه . ) از علماى بزرگ بود كه در كوفه زاده شد و به دمشق رفت و همانجا به تعليم حديث پرداخت . در حالى كه در تنگهء مصيصه ، مرزبان بود درگذشت ( الاعلام ، ج 1 ، ص 55 ) .
ابو خصيب وهيب بن عبد الله نسائى يكى از رجال خراسان بود كه به زمان هارون خليفه بر عرب طغيان كرد . هارون ، على بن عيسى بن ماهان را به دفع او فرستاد و در حربى كه به سال 183 روى داد مغلوب گشت و بار ديگر در 185 ابيورد و طوس و نيشابور را مسخر ساخت و به محاصرهء مرو پرداخت و باز على بن عيسى به محاربهء وى شتافت و ابو الخصيب در جنگى صعب كشته شد ( لغت نامهء دهخدا ) .
جعفر برمكى وزير هارون الرشيد خليفه و يكى از مردان نامدار خاندان برمكيان بود . وى در بغداد متولد شد و پرورش يافت و هارون الرشيد او را به وزارت برگماشت و زمام همهء امور حكومت به دو سپرد و تا بدان پايه به وى اعتماد داشت كه او را « برادرم » خطاب مىكرد . قدرت و نفوذ جعفر بدانجا رسيد كه همهء اركان دولت ، مطيع و فرمانبردار او شدند و هيچيك از فرمانهاى او رد نمىشد . اين وضع همچنان ادامه داشت تا هنگامى كه هارون بر خاندان برمكيان خشم
تقويم التواريخ ( فارسى ) — صفحة 250
مساهمون: مصطفى بن عبدالله چلپي ( حاجي خليفة )
ص٢٥٠