ابراهيم نخعى ابو عمران بن يزيد بن اسود تابعى فقيه اصلا از مردم يمن بود و در كوفه مىزيست . او محضر عايشه را درك كرده و به سال 96 درگذشته است ( لغت نامهء دهخدا ) .
قتيبة بن مسلم باهلى از حكام بنى اميّه بود . دوران خلافت عبد الملك و حكومت عمال ستم پيشهء او يعنى حجاج بن يوسف ثقفى و قتيبة بن مسلم باهلى زمان شدت تعصب عربى و دورهء محنت و خوارى مسلمين غير عرب است . مظالم بيست سالهء حجاج و خونريزىها و خانمان سوزىهاى قتيبه در خراسان و ماوراء النهر ، تسلط عرب يعنى بنى اميه را كه هنوز درست در اين نواحى ريشه ندوانيده بود قوت داد و بسيارى از ايرانىها و آثار و كتب ايشان را به اسم ملت پرستى و ايران دوستى و يا به نام طرفدارى از مخالفين بنى اميه نابود ساخت ( خاندان نوبختى تأليف استاد فقيد عباس اقبال آشتيانى ، ص 63 ) . وقتى حكام دست نشاندهء ايران هموطنان خودشان را به بهانههاى واهى ملى گرائى و ايران دوستى در طول تاريخ كشته اند حرجى به اعراب بدوى نيست . به هر حال سربازان قتيبه در لشكركشى به فرغانه در سال 96 بر او شوريدند و او را كشتند ( دائرة المعارف فارسى مصاحب ) .
خارجة بن زيد بن ثابت انصارى يكى از فقهاى سبعه بود و در مدينه مسكن داشت و از تابعين جليل القدرى بود كه ادراك زمان عثمان را نيز كرده بود . خارجه در سنة 99 يا 100 ( يا به قول صاحب حبيب السير در 101 ) در مدينه بدرود حيات گفت ( لغت نامهء دهخدا ) .
عامر بن واثلة بن عبد الله الكنانى ، ابو الطفيل ( 3 تا 100 ه ) . در روز جنگ احد به دنيا آمد . در برخى جنگهاى على بن ابى طالب پرچمدار او بود و تا روزگار معاويه و پس از آن زنده بود .
معاويه براى نرم كردن او به وى نامه نوشت . او نيز همراه گروهى به شام رفت . سپس همراه مختار ثقفى به خونخواهى حسين بر بنى اميه شوريد . چون مختار كشته شد كناره گرفت تا اينكه پس از قيام ابن اشعث در كنار او قرار گرفت . وى تا خلافت عمر بن عبد العزيز زنده بود و در مكه درگذشت . او آخرين صحابى بر جاى مانده بود كه درگذشت ( الاعلام ، ج 4 ، ص 26 ) .
يزيد بن مهلب ابى صفرهء ازدى برادر زن حجاج و پسر مهلب والى حجاج در خراسان بود .
پس از مرگ پدر به جاى او به والى گرى خراسان رسيد ولى بعد حجاج او را زندانى ساخت . يزيد از زندان گريخت و در فلسطين به حضور سليمان بن عبد الملك رفت و به التماس وى از سوى
تقويم التواريخ ( فارسى ) — صفحة 225
مساهمون: مصطفى بن عبدالله چلپي ( حاجي خليفة )
ص٢٢٥