نجدة بن عامر حرورى حنفى رئيس طايفهء حروريه و از خوارج و مؤسس فرقهء نجدات يا نجديه است . وى به سال 36 تولد يافت و به سال 66 هجرى قمرى در يمامه خروج كرد ، سپس به بحرين آمد و سرانجام در جوانى به سال 68 كشته شد ( لغت نامهء دهخدا ) .
زيد بن ارقم خزرجى صحابى بود و در هفده غزوه با حضرت رسول اكرم صلّى اللّه عليه و آله شركت داشت و در جنگ صفين با حضرت على عليه السّلام همراه بود و در كوفه به سال 68 درگذشت ( لغت نامهء دهخدا ) .
عدى بن حاتم طائى صحابى و در عصر جاهلى رئيس قوم خود بود . به سال نهم هجرى به دين اسلام گرويد و فتح عراق را درك كرد سپس ساكن كوفه شد و در جنگ جمل و صفين و نهروان با حضرت على عليه السّلام شركت كرد . وى به سال 68 درگذشت ( لغت نامه دهخدا ) .
سولاف دهى در غرب دجيل خوزستان ، نزديك مناذر الكبرى است . نبرد ميان بصريان و خوارج فرقهء ازارقه در همين جا در گرفت . ( معجم البلدان ذيل سولاف ) .
ابو الاسود ظالم بن عمرو بن سفيان الدؤلى الكنانى ( 66 قبل از هجرت تا 69 هجرى ) واضع علم نحو ، فقيه و شاعر بود كه هنگام خلافت عمر در بصره سكونت داشت . در دورهء على بن ابى طالب فرماندار بصره شد . على عليه السّلام برخى از اصول نحو را به او آموخت و ابو الاسود نيز آنها را نگاشت . جماعتى اين اصول را از وى آموختند . او در بصره در گذشت .
ابن زبير ابو بكر عبد الله بن زبير بن عوام قرشى اسدى . پدر او زبير يكى از عشرهء مبشره و مادرش اسماء بنت ابى بكر است . گويند عبد الله نخستين مولود مهاجرين به مدينة الرسول است و نام و كنيت او را رسول اكرم نهاده است . مانند پدر خود از پيامبر صلّى اللّه عليه و آله و صحابهء كرام روايات دارد و شجاعت و شهامت او معروف است . در غزاى افريقيه حاضر بود و در وقعهء جمل همراه پدر خويش زبير به حرب امير المؤمنين على عليه السّلام رفت . پس از فوت معاويه از بيعت يزيد سرباز زد و با حضرت حسين بن على عليه السلام به مكه شد و پس از شهادت آن حضرت مدعى خلافت گشت و حكام يزيد را از حجاز براند . يزيد ، مسلم بن عقبهء مرى را با سپاهى گران به دفع او گسيل كرد و مسلم پس از وقعهء « حره » بمرد و حصين بن نمير جاى او به سردارى سپاه منصوب گشت و
تقويم التواريخ ( فارسى ) — صفحة 219
مساهمون: مصطفى بن عبدالله چلپي ( حاجي خليفة )
ص٢١٩