فترت جلاليان و انهزام ايشان از سردار در البستان ، و فوت قره يازيجى در جانيك ، و قيام برادرش دلى حسين « 1 » ، و وفات ابراهيم پاشا و وزارت يمشچى حسن پاشا ، « 2 » و وفات مولى حسين كفوى از علماى روم ، و حسن قبادوز از مشايخ كرام ، [ و سفر شاه عباس بر سر بلخ و رجوع نمودن و بازگشتن او از جهت وباى عظيم كه در آن سفر روى داده بود بعد از فوت جمعى كثير از قزلباش ] . « 3 » 1011 : محصورى سردار حافظ پاشا از جلالى در كوتاهيه و مقتولى غضنفر آغا و غيرى از مقربان در حضور سلطان با طلب سپاهيان . « 4 »
1012 : ظهور شرب دخان يعنى تنباكو ، « 5 » و جلوس سلطان احمد بعد از فوت پدرش ، و استيلاى شاه عباس بر تبريز ، و رفتن على پاشا به جانب انكروس ، و وفات جلال الدين اكبر و پادشاهى ولدش شاه سليم در هند ، [ و آمدن اللهويردى خان تا قريب قلعهء بغداد و حرب او با قول در قرب قلعه و قتل جمعى از روم ، و استيلاى شاه عباس بر تبريز و فتح ايروان در آخر سال ] . « 6 »
1013 : وزارت و سردارى چغاله زاده سنان پاشا در جانب شرق ، و لاله محمد پاشا به جانب استرغون و برگشتن از سرماى زمستان ، و جنگ قرچقاى خان و اللهويردى خان با سنان پاشا در قرب وان و ظفر قزلباش و انهزام سنان پاشا در شب .
1014 : فتح استرغون به دست محمد پاشا ، و هزيمت سنان پاشا از قزلباش در جنگ تبريز ، و خروج فرق جلالى در آناطولى ، و فتح قزلباش گنجه را و گرفتن آن را از لطيف پاشا .
هامش
( 1 ) تاريخ امپراطورى عثمانى ، ص 1648 ، 1649 ، 1660 .
( 2 ) براى شرح حال وى رجوع شود به قاموس الاعلام ، ص 1946 .
( 3 ) فقط در كت .
( 4 ) مشروح اين جريان را خوانندگان محترم مىتوانند در صفحات 1664 و 1665 تاريخ امپراطورى عثمانى مطالعه بفرمايند .
( 5 ) در حالى كه هامر پورگشتال ظهور شرب دخان را در سال 1052 مىداند ( تاريخ امپراطورى عثمانى ، ص 2067 ) .
( 6 ) فقط در كت .