اگر خداوند چنين كند اين عمل را از روى گزاف و بيهودگى انجام نمىدهد و شما را بدون قيد و شرط اكرام نمىكند ، بلكه اين استخلاف شما ، خود امتحانى براى شماست تا خداوند ببيند كه رفتار شما چگونه خواهد بود و اهل صبر و جهاد را از غير آنان متمايز گرداند ،
( وَ لَنَبْلُوَنَّكُمْ حَتَّى نَعْلَمَ الْمُجاهِدِينَ مِنْكُمْ وَ الصَّابِرِينَ )
« 1 » .
اين آيه اعتقاد يهود مبنى بر ( كرامت داشتن در نزد خدا و دارا بودن منصب بلا عزل الهى ) را نفى مىكند .
( 130 )
( وَ لَقَدْ أَخَذْنا آلَ فِرْعَوْنَ بِالسِّنِينَ وَ نَقْصٍ مِنَ الثَّمَراتِ لَعَلَّهُمْ يَذَّكَّرُونَ )
: ( و به تحقيق فرعونيان را به خشكسالى و كمبود محصولات دچار نموديم تا شايد متذكّر گردند ) ، ( سنين ) جمع ( سنه ) به معناى قحطى و نايابى است و خداوند در اين آيه با تأكيد و ذكر قسم مىفرمايد : ما آل فرعون را به قحطى و كمبود دچار ساختيم تا شايد متنبّه و متذكّر شوند و در اثر شدت و گرفتارى با تضرّع و زارى رو به درگاه پروردگار نمايند .
( 131 )
( فَإِذا جاءَتْهُمُ الْحَسَنَةُ قالُوا لَنا هذِهِ وَ إِنْ تُصِبْهُمْ سَيِّئَةٌ يَطَّيَّرُوا بِمُوسى وَ مَنْ مَعَهُ أَلا إِنَّما طائِرُهُمْ عِنْدَ اللَّهِ وَ لكِنَّ أَكْثَرَهُمْ لا يَعْلَمُونَ )
: ( پس زمانى كه خير و خوبى به ايشان مىرسيد ، مىگفتند : اين به خاطر ماست و اگر بدى به آنها مىرسيد ، مىگفتند ، به علّت بديمنى موسى و پيروان اوست ، آگاه باشيد كه سرنوشت و اقبال آنها در نزد خداست ، امّا بيشتر آنها نمىدانند ) ، قوم فرعون در سرزمين بسيار حاصلخيزى زندگى مىگردند و چون تا قبل از آمدن موسى از قحطى و خشكسالى خبرى نبود ، لذا مىگفتند :
آن خير و فراوانى سابق به جهت خوبى و خوش اقبالى ما بود و اين قحطى و خشكسالى به جهت بدشگونى و بد يمنى موسى عليه السّلام و پيروان اوست و ( تطيّر ) از مادّه ( طير ) به معناى شومى و بدشگونى است و آنها حقيقتا بعد از مشاهدهء قحطى و خشكسالى ارزش نعمات
هامش
( 1 ) - سوره محمّد ، آيه 31 .