بَنِي آدَمَ أَنْ لا تَعْبُدُوا الشَّيْطانَ إِنَّهُ لَكُمْ عَدُوٌّ مُبِينٌ وَ أَنِ اعْبُدُونِي )
« 1 » ، ( اى بنى آدم آيا با شما عهد نكردم كه شيطان را عبادت نكنيد ، او برايتان دشمنى آشكار است و اينكه مرا عبادت كنيد ؟ ) .
از آيه دو نكته استفاده مىشود : 1 ) انتهاى آيه ، توضيح و تفسير ابتداى آنست ، لذا تولّى يعنى ولى گرفتن كسى كه خدا به او اذن نداده ، شرك به خدا و عبادت و اطاعت غير خداست ، 2 ) بين عدّم توكّل بر خدا و تولّى شيطان هيچ واسطهاى نيست ، يعنى كسى كه بر خدا توكّل نكند ، از اولياء شيطان خواهد بود .
( 101 )
( وَ إِذا بَدَّلْنا آيَةً مَكانَ آيَةٍ وَ اللَّهُ أَعْلَمُ بِما يُنَزِّلُ قالُوا إِنَّما أَنْتَ مُفْتَرٍ بَلْ أَكْثَرُهُمْ لا يَعْلَمُونَ )
: ( و زمانيكه آيهاى را به جاى آيهء ديگر مىآوريم و خدا بهتر مىداند كه چه نازل مىكند ، آنها مىگويند : تو فقط افترا زنندهاى ، بلكه بيشتر آنها نمىدانند ) ، در اين آيه به مسألهء نسخ و حكمت آن اشاره شده است و مىفرمايد : زمانيكه ما آيهاى را به جاى آيهء ديگر قرار مىدهيم حق ، اين است كه حقيقت هرگز از مورد خود تجاوز نمىكند و هر آيهاى كه خدا نازل مىكند سزاوار و شايستهء نازل شدن است و خداوند نسبت به آنچه نازل مىكند از اين افراد مشرك و معترض داناتر است .
امّا اين افراد مشرك و يهوديان به رسولخدا صلّى اللّه عليه و إله و سلم تهمت زده و مىگويند تو در تبديل اين آيه افتراء زدهاى ، چون نسخ و تبديل در كلام پروردگار راه ندارد و لحن كلامشان به گونهاى بوده كه گويا مىخواستند بگويند تو جز افتراء زدن كار ديگرى ندارى و هميشه به خدا افترا مىزنى .
امّا خداوند در جواب آنها مىفرمايد : بيشتر اينها حقيقت حال را نمىدانند و نمىفهمند كه حكمت تبديل آيه چيست و به زودى معلوم مىشود كه احكام الهى تابع
هامش
( 1 ) - سوره يس ، آيه 61 .