فطرى « 1 » روش استفاده و كاربرد آنها را به بشر القاء فرموده است .
( 82 )
( فَإِنْ تَوَلَّوْا فَإِنَّما عَلَيْكَ الْبَلاغُ الْمُبِينُ )
: ( پس اگر روى گردانده و اعراض كردند ، پس همانا تنها وظيفهء تو ابلاغ آشكار است ) ، بعد از برشمردن نعمات خود ، خداوند در اين آيه كلام خود را ختم فرمود و مضمون آن ملامت و تهديد كفّار و ذكر وظيفهء رسولخدا صلّى اللّه عليه و إله و سلم است و خطاب به رسول خود مىفرمايد : اگر اين مردم از دعوت تو كه متضمن صلاح دنيا و آخرت آنهاست و هيچ اكراه و اجبارى در آن نيست ، روى گرداندند ، بدان كه وظيفهء تو چيزى جز تبليغ واضح نيست ، زيرا يك فرستاده و رسول هدفى ندارد ، جز اينكه پيغام مولاى خود را به نحو واضح و بدون ابهام به ديگران ابلاغ كند و در اين عبارت قصد تسليّت و دلجويى از پيامبر صلّى اللّه عليه و إله و سلم نيز لحاظ شده است تا آنحضرت از ايمان نياوردن مردم دلسرد و اندوهگين نشود .
( 83 )
( يَعْرِفُونَ نِعْمَتَ اللَّهِ ثُمَّ يُنْكِرُونَها وَ أَكْثَرُهُمُ الْكافِرُونَ )
: ( نعمت خدا را مىشناسند و آنگاه آن را انكار مىكنند و بيشتر آنها ناسپاسند ) ، مقتضاى شناختن نعمت و دانستن اينكه آن نعمت از جانب خداست ، جز اين نيست كه به خدا و رسول او و روز جزا ايمان آورده و در عمل تسليم باشند ، امّا آنها در مرحله عمل به مقتضاى انكار ، عمل مىكنند نه آنچه لازمهء معرفت است و بيشتر مردم علاوه بر انكار عملى ، كفر و عناد با حق و اصرار بر جحود را نيز به آن مىافزايند ، ( و نعمتهايى را كه دال بر توحيد خدا و و جود بعث و . . . است ، انكار مىكنند ) .
هامش
( 1 ) - يا به واسطهء پيامبران چنانچه ادريس عليه السّلام دوختن لباس را و حضرت داود عليه السّلام بافت زره و شيوه ساخت سپر جنگى را به مردم آموزش داد . ( مصحح )