[ آيهء ( 48 - 26 ) ماجراى خلقت انسان و جّن و سجدهء ملائكه و تمرد شيطان و سوگندى كه او براى گمراه كردن بشر ياد مىكند و پاسخ پروردگار به او ]
( 26 )
( وَ لَقَدْ خَلَقْنَا الْإِنْسانَ مِنْ صَلْصالٍ مِنْ حَمَإٍ مَسْنُونٍ )
: ( و به تحقيق انسان را از گلى خشكيده از لايهاى سياه و متعفّن آفريديم ) ( صلصال ) يعنى صدايى كه از چيز خشكى به گوش مىرسد و يا هر چيز خشكيده و ( حماء ) يعنى گل سياه و لجن متعفّن و ( مسنون ) يعنى رها شده و متغيّر .
پس ابتداى خلقت انسان از خاك بوده كه خداوند آن خاك را گل نموده و آن گل را نهاده تا متعفّن گردد و آنگاه آن گل متعفّن ، خشك شده و سپس خداوند اصل آدم را از آن گل خشكيدهء متعفّن ايجاد نمود ، و پس از آن نوع بشر از نسل آدم بوجود آمدند .
( 27 )
( وَ الْجَانَّ خَلَقْناهُ مِنْ قَبْلُ مِنْ نارِ السَّمُومِ )
: ( و جنّ را قبل از او از آتشى زهرآگين آفريديم ) ، ( جنّ ) يعنى پوشيده و مستور و اينها طائفهاى از موجوداتند كه از حواس بشر پنهان و مخفى هستند و مانند بشر شعور و اراده دارند و لذا مانند انسان مكلفّ به تكاليف مىباشند و داراى زندگى و حشر هستند .
( جنّ ) همان ( جانّ ) است و يا شايد مراد پدر جنيّان باشد ، به هر جهت آيه شريفه مىفرمايد ما جانّ را قبل از بشر از آتشى زهرآگين خلق نموديم ، پس ابتداى خلقت جنيّان از آتش زهرآگين بوده ، امّا آيه شريفه از اينكه ادامه نسل جنّ هم از همان نار سموم است يا به نحو توالد و تناسل ( چنانچه در نوع بشر چنين است ) ساكت مىباشد ، ليكن از قرينه آيات ديگرى كه ذريّه را به شيطان نسبت مىدهد « 1 » ، استفاده مىشود كه توالد و تناسل در ميان طائفه جنيّان نيز جاريست .
( 28 )
( وَ إِذْ قالَ رَبُّكَ لِلْمَلائِكَةِ إِنِّي خالِقٌ بَشَراً مِنْ صَلْصالٍ مِنْ حَمَإٍ مَسْنُونٍ )
: ( و زمانيكه پروردگارت به ملائكه فرمود : بدرستى كه مىخواهم بشرى از گل خشكيده از
هامش
( 1 ) - سوره كهف ، آيه 50 .