كفر و رؤساى ضلالت را كه ظلم نموده و كفران نعمت كردند بيان مىكند ، كه نعمات الهى از هر طرف آنها را احاطه كرده بود ولى ايشان به جاى شكرگزارى و ايمان به درگاه پروردگار ، كفران نعمت نمودند و خود و قومشان را به هلاكت كشانيده و به شقاوت و آتش جهنم وارد نمودند ، ( چون قومشان نيز پيرو آنان بودند ) ، همچنانكه قرآن كريم در مورد فرعون مىفرمايد :
( يَقْدُمُ قَوْمَهُ يَوْمَ الْقِيامَةِ فَأَوْرَدَهُمُ النَّارَ )
« 1 » ، پيشاپيش قوم خود حركت مىكند و ايشان را به آتش وارد مىسازد ) .
( 29 )
( جَهَنَّمَ يَصْلَوْنَها وَ بِئْسَ الْقَرارُ )
: ( جهنمى است كه وارد آن مىشوند و بد قرارگاهيست ) ، يعنى دار بوار و هلاكت جهنم است كه بسيار جايگاه و قرارگاه بديست و در آنجا به آتش شقاوت و بدبختى خواهند سوخت .
( 30 )
( وَ جَعَلُوا لِلَّهِ أَنْداداً لِيُضِلُّوا عَنْ سَبِيلِهِ قُلْ تَمَتَّعُوا فَإِنَّ مَصِيرَكُمْ إِلَى النَّارِ )
: ( و براى خداوند مانندهايى قرار دادند تا مردم را از راه او گمراه كنند ، بگو از زندگى دنيا بهره گيريد امّا سرانجام كار شما بسوى آتش دوزخ است ) ، مىفرمايد مشركان براى خداوند امثالى از ملائكه و جنّ و انس قرار داده و تدبير امور عالم را به آنها نسبت دادند ، آنگاه از ترس ضرر آنان و به طمع نفعشان آنها را عبادت كردند و به اين ترتيب مردم را از راه خدا و سبيل فطرت منحرف نمودند و آنان را به بندگى كشانيدند و ايشان اين اعمال را از روى عمد و علم مرتكب شدند تا بتوانند بر مردم مسلّط شده و اموال آنها را بربايند ، آنگاه خداوند به پيامبر صلّى اللّه عليه و إله و سلم تعليم مىدهد كه خطاب به آنان بگويد كه از زندگى دنيويتان بهره بگيريد و اين مدّت اندك به اعمال پليدتان اشتغال داشته باشيد ، امّا سرانجام بازگشت شما به سوى آتش جهنّم است و مرجعى غير از خداى متعال نخواهيد
هامش
( 1 ) - سورهء هود ، آيه 98 .