دنيا و در روز قيامت آنان را تعقيب خواهد كرد و چه بد عطائى داده شدند ) ، يعنى به جهت پيروى كه در اين دنيا از فرعون و اعمال پليد او نمودند لعنت خدا هم در اين دنيا و هم در قيامت به دنبال ايشان خواهد بود و خداوند در اين دنيا آنها را غرق كرده و از رحمت خود دور نمود و در آخرت هم از رحمت حق بدور خواهند بود .
و چه عطيهء بدى به آنان داده شده ، يعنى آن لعنتى كه ايشان را دنبال كرده و يا آن آتشى كه اينان در آن افروخته مىشوند چه بد عطيّهايست
( وَ أَتْبَعْناهُمْ فِي هذِهِ الدُّنْيا لَعْنَةً وَ يَوْمَ الْقِيامَةِ هُمْ مِنَ الْمَقْبُوحِينَ )
« 1 » ، ( ما در اين دنيا لعنت را تابع آنان كرديم ، و در قيامت نيز ايشان از دورشدگانند ) .
[ آيهء ( 123 - 100 ) بيان وضع كفّار و دوزخيان در قيامت و مقايسه آنها با افراد مؤمن و سعادتمند ، معناى استقامت و نهى از ركون به ستمكاران و امر به صبر و نماز ، غرض از ذكر داستان انبياء گذشته و اتمام حجّت با كافران ]
( 100 )
( ذلِكَ مِنْ أَنْباءِ الْقُرى نَقُصُّهُ عَلَيْكَ مِنْها قائِمٌ وَ حَصِيدٌ )
: ( اين از اخبار آباديهايى است كه ما برايت بازگو مىكنيم كه بعضى از آنها برپاست و بعضى از آنها با داس مرگ منقرض و نابود شدهاند ) ، در اين آيه شريفه خطاب با پيامبر اسلام صلّى اللّه عليه و إله و سلم مىفرمايد : اينها اخبار بعضى از شهرها و اقوام است كه آنها را براى تو شرح داديم كه بعضى از آنها هنوز پابرجاست و بكلّى از بين نرفته مانند دهكدهء قوم لوط كه هنوز در عصر نزول قرآن بقاياى آنها وجود داشته
( وَ لَقَدْ تَرَكْنا مِنْها آيَةً بَيِّنَةً لِقَوْمٍ يَعْقِلُونَ )
« 2 » ، ( و ما از قوم لوط اثرى باقى نهاديم براى گروهى كه تعقل نموده و عبرت بگيرند ) .
و بعضى از آنها هم به كلى نابود شدهاند و هيچ اثرى از آثارشان نيست ، و اگر مراد از ( قرى ) اهالى آن آباديها باشد ، بايد گفت بعضى از آن اقوام به كلى از بين نرفتهاند ، مانند امّت نوح و امّت صالح عليهما السلام ، و برخى ديگر بكلّى منقرض شدهاند ، مانند قوم لوط كه هيچكس جز خانوادهء آن حضرت از ديار آنان نجات نيافت .
( 101 )
( وَ ما ظَلَمْناهُمْ وَ لكِنْ ظَلَمُوا أَنْفُسَهُمْ فَما أَغْنَتْ عَنْهُمْ آلِهَتُهُمُ الَّتِي يَدْعُونَ
هامش
( 1 ) - سوره قصص ، آيه 42 .
( 2 ) - سورهء عنكبوت ، آيه 35 .