عبارت
( رِجالٌ يَعْرِفُونَ )
در مورد آنها به كار نمىرفت و قرآن آنها را با منزلتى رفيع توصيف نمىنمود .
احتمال سوّم ) : اينكه اينها از افرادى باشند كه تعداد اعمال حسنه و سيئه آنها با هم برابر است و لذا نه لياقت بهشت را دارند و نه جهنم شايستگى آنها را دارد ، ولى اين احتمال نيز مردود است ، زيرا چنانچه گفتيم از سياق استفاده مىشود كه اينها افرادى با منزلتى رفيع هستند ، بطوريكه سلام آنها به اهل بهشت باعث ايمنى آنان مىشود و به فرمان آنها وارد بهشت مىگردند و نيز اين اصحاب اعراف از اهل سستى در دين و اهل فترت نيز نمىباشند .
بلكه آنچه محرز است و از آيات استفاده مىشود اين است كه اينها افرادى داراى فضل و شرف و داراى ايمان و كمالات هستند و اغلب از مردان مىباشند و اگر فرض شود كه زنانى نيز در بينشان باشند از باب تغليب ( غلبه دادن ) لفظ رجال شامل آنان نيز مىگردد ، لذا آنها داراى منزلت و مقامى هستند كه از آنجا بر جميع مردم اشراف دارند و هر انسانى را از سيماى مخصوص او مىشناسند و به خصوصيّات نفسانى آنان احاطه دارند و تفاصيل اعمال آنها را مىدانند و اين وجه مشخصهء بيانگر منزلت رفيع آنانست و نيز ايشان داراى آنچنان مرتبهء عالى هستند كه به اهل بهشت سلام مىدهند و اين سلام باعث امنيّت آنان مىشود و نيز در تكلم به حق مجازند و مىتوانند شهادت دهند و شفاعت كنند ، امر نموده و حكم نمايند و دعايشان مستجاب است و اهل آتش را سركوب مىنمايند و بعضى مىگويند : ايشان انبياء يا شهداء و يا علماء و فقهاء و يا حكما و عارفان به حقّند كه مقامشان فوق دو گروه بهشتى و دوزخى است و مسلّط بر آنان هستند و اين قول معتبرترين اقوال در مورد رجال اعراف مىباشد .
به هر صورت اين رجال ، انسانهاى بهشتى را قبل از ورود به بهشت ندا مىكنند و به آنها سلام مىنمايند و اين سلام باعث ايمنى آنها از هر مكروهى مىشود و دو جمله
( لَمْ يَدْخُلُوها وَ هُمْ يَطْمَعُونَ )
هر دو ( حال ) براى اصحاب جنّت مىباشند ، يعنى اهل بهشت