خداست كه قادر و قاهر است و لا غير و لذا اگر او بخواهد ضررى به كسى برساند ، هيچ كس نمىتواند آن را دفع كند و اگر هم اراده خير براى شخصى بنمايد ، هيچ كس نمىتواند آن خير را مانع شود ، پس تنها اوست كه با مشيّت و ارادهاش خير را به بندگانش مىرساند و آمرزنده و مهربان هم هست و گناه بندگانش را مىآمرزد و به آنان رحم مىكند و چنين اوصافى اقتضاء مىكند كه عبوديّت و دعا تنها مختصّ به او باشد و جز او هيچ معبودى شايسته عبادت و پرستش نيست .
( 108 )
( قُلْ يا أَيُّهَا النَّاسُ قَدْ جاءَكُمُ الْحَقُّ مِنْ رَبِّكُمْ فَمَنِ اهْتَدى فَإِنَّما يَهْتَدِي لِنَفْسِهِ وَ مَنْ ضَلَّ فَإِنَّما يَضِلُّ عَلَيْها وَ ما أَنَا عَلَيْكُمْ بِوَكِيلٍ )
: ( بگو اى مردم ، به تحقيق از جانب پروردگارتان حق بسوى شما آمده ، پس هر كس هدايت شود به راستى كه به نفع خودش هدايت يافته و هر كس گمراه شود بر عليه خودش گمراه گشته ، من مأمور به اجبار كردن شما نيستم ) ، منظور از ( حقّ ) يا قرآن است كه مشتمل بر دعوت حقّه مىباشد و يا مراد همان دعوت حقّه و دين حقّى است كه پيامبر صلّى اللّه عليه و إله و سلم آن را ابلاغ نموده ، پس هر كس به اين حقيقت راه يابد ، نفعش به خود او عايد مىشود و هر كس روى گرداند و هدايت نپذيرد ، ضررش متوجّه خود او خواهد شد ، لذا همه انسانها در انتخاب طريقهء زندگى آزادند كه هدايت را برگزينند يا گمراهى و ضلالت را ، و رسولخدا صلّى اللّه عليه و إله و سلم وكيل مردم نيست تا متصّدى انتخاب و افعال آنان باشد و هر كس خودش بايد با علم و بصيرت راه هدايت را بيابد ، لذا اين آيه كنايه است از وجوب هدايت شدن مردم بسوى حقّ به جهت آنكه نفع ايشان در آن است « 1 » .
هامش
( 1 ) - سوره انسان ، آيه 3 ،( إِنَّا هَدَيْناهُ السَّبِيلَ إِمَّا شاكِراً وَ إِمَّا كَفُوراً )، ( بدرستى كه ما انسان را به راه درست هدايت كرديم ، حال يا شكرگزار است و يا كفران مىنمايد ) .