( 84 )
( وَ قالَ مُوسى يا قَوْمِ إِنْ كُنْتُمْ آمَنْتُمْ بِاللَّهِ فَعَلَيْهِ تَوَكَّلُوا إِنْ كُنْتُمْ مُسْلِمِينَ )
: ( و موسى به قومش فرمود : اگر براستى به خدا ايمان آوردهايد و تسليم او هستيد ، پس بر خدا توكّل نماييد ) ، به جهت آنكه ايمان به خدا ، مؤمن را به طور اجمالى به مقام پروردگارش آشنا مىسازد و خواهد دانست كه خداى تعالى مسببى است فوق همهء اسباب كه همهء علل و اسباب به او منتهى مىشود و تدبير همهء امور بدست اوست و لذا ايمان ، مؤمن را وا مىدارد به اينكه امورش را تسليم خدا كند و او را در همهء امور خويش وكيل قرار دهد و بداند كه اعتماد به اسباب ظاهرى جهل محض است .
لذا حضرت موسى عليه السّلام خطاب به مؤمنان قومش مىفرمايد : اگر شما به خدا ايمان داريد و حقيقتا به ايمان كامل كه مرحلهء تسليم صرف در برابر خداست رسيدهايد ، در اين صورت بايد بر خدا توكلّ و اعتماد نمائيد .
( 85 )
( فَقالُوا عَلَى اللَّهِ تَوَكَّلْنا رَبَّنا لا تَجْعَلْنا فِتْنَةً لِلْقَوْمِ الظَّالِمِينَ )
: ( پس ايشان گفتند :
ما به خدا توكّل مىكنيم ، پروردگارا ما را فتنهاى براى گروه ستمكاران قرار مده ) ، پس ايشان با راهنمايى موسى عليه السّلام بر خدايشان توكّل و اعتماد نمودند و در مقام دعا كه نتيجهء همان توكلّشان بود ، گفتند : خدايا لباس ضعف و ذلّت را از تن ما بر كن و ما را از شرّ قوم ستمكار نجات بده .
خواسته و دعاى اولّشان در اين آيه و خواسته دوّمى در آيه بعدى مطرح مىشود ، چون اينكه گفتند ، ما را فتنهء ظالمان قرار مده ، يعنى اينكه ما از ضعف و ذلّت بدر آور ، چون ضعف ضعفاء باعث فريفته شدن و اغواء اقويا و ظالمان مىگردد ، لذا ضعيف ، فتنه و وسيله آزمايش ستمگر است ، چون ظلم پذيرى ضعيف است كه ستمگر را به ظلم غرهّ نموده و برمىانگيزاند .
( 86 )
( وَ نَجِّنا بِرَحْمَتِكَ مِنَ الْقَوْمِ الْكافِرِينَ )
: ( و ما را به رحمت خود از دست اين گروه كافر نجات بده ) لذا در مرحلهء بعد از توكّل بر خدا و عارى شدن از لباس ذلّت و