است ) ، مىفرمايد : كفر و نفاق در اعراب باديهنشين از همه شديدتر است ، چون به جهت دورى از تمدّن و محروميّت از بركات انسانى مثل علم و ادب ، سنگ دلتر و جفا كارتر از ساير افرادند و به همين جهت برنداشتن و نفهميدن حدود الهى و احكام و سنن شرعيّه و حلال و حرام الهى سزاوارترند و خداوند نسبت به احوال و اقوال آنان دانا و نسبت به آنچه مىكند حكيم است .
( 98 )
( وَ مِنَ الْأَعْرابِ مَنْ يَتَّخِذُ ما يُنْفِقُ مَغْرَماً وَ يَتَرَبَّصُ بِكُمُ الدَّوائِرَ عَلَيْهِمْ دائِرَةُ السَّوْءِ وَ اللَّهُ سَمِيعٌ عَلِيمٌ )
: ( بعضى از باديه نشينان ، آنچه را انفاق مىكنند غرامتى مىدانند و براى شما در انتظار حوادث بد هستند ، حوادث بد بر خودشان باد ، و خدا شنوا و داناست ) ، مىفرمايد : بعضى از اين اعراب بيابانى آنچه را انفاق مىكنند نوعى خسارت مالى و غرامت مىدانند ، و منتظرند كه حوادث بدى براى شما پيش بيايد ، تا آنها از تحت سلطهء شما نجات بيابند و به رسوم شرك و گمراهى خود بازگردند ، آنگاه خداوند به نحو نفرين مىفرمايد : مصيبت و ذلّت و حوادث بد بر خودشان باد ، و خدا شنواى گفتار و داناى به قلبهاست .
( 99 )
( وَ مِنَ الْأَعْرابِ مَنْ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَ الْيَوْمِ الْآخِرِ وَ يَتَّخِذُ ما يُنْفِقُ قُرُباتٍ عِنْدَ اللَّهِ وَ صَلَواتِ الرَّسُولِ أَلا إِنَّها قُرْبَةٌ لَهُمْ سَيُدْخِلُهُمُ اللَّهُ فِي رَحْمَتِهِ إِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَحِيمٌ )
: ( و بعضى از باديهنشينان به خدا و روز جزا ايمان دارند و آنچه را انفاق مىكنند باعث تقرّب به خدا و دعاى پيامبر مىدانند ، بدانيد كه همان براى آنان باعث قربت و نزديكى است ، به زودى خدا آنها را در رحمت خود داخل مىكند ، همانا خدا آمرزندهء مهربان است ) ، آنگاه در وصف عدهّاى ديگر از اعراب بيابانى مىفرمايد : اينها موحّد بوده و مشرك نيستند ، يعنى ايمان به خدا دارند و روز قيامت و حساب و جزا را تصديق مىكنند و انفاق در راه خدا و توابع آن را مايهء نزديكى به خدا و دعاى پيامبر برخير و بركت مىدانند و غرضشان تقرّب به خداست ، پس آگاه باشيد كه اين انفاق آنها نتيجهاش همان دعاى رسول و تقرّب به حق است و آنگاه به ايشان وعده مىدهد كه آنان را در