در آن جاودانه خواهند بود ، اين رستگارى بزرگ است ) ، ( اعداد ) يعنى فراهم آوردن و تهيّه كردن و اينكه كلمه ( اعداد ) را به جاى ( وعده ) به كار برده به منظور آنست كه عاقبت امر مؤمنان معلوم نيست ، يعنى اگر با ايمان كامل از دنيا بروند ، به آن بهشتهاى تدارك شده خواهند رسيد و اگر نه ، راهى جهنّم خواهند شد ، امّا اگر كلمه ( وعده ) را به كار مىبرد ، وعده ، امرى حتمى و واجب و تخلّف ناپذير است ، خواه شخص وعده داده شده بر صفاى ايمان باقى بماند يا تغيير كند و اين مطلب اشاره است به اينكه به زودى بعضى از مؤمنان تخلّف نموده و تغيير مىكنند و لذا ، اعداد الهى شامل حالشان نمىشود .
امّا مؤمنان حقيقى كه بر ايمان خود استوار بمانند و عمل شايسته انجام دهند ، تا ابد در آن بهشتها جاودانه خواهند بود و اين رستگارى بسيار بزرگيست .
( 90 )
( وَ جاءَ الْمُعَذِّرُونَ مِنَ الْأَعْرابِ لِيُؤْذَنَ لَهُمْ وَ قَعَدَ الَّذِينَ كَذَبُوا اللَّهَ وَ رَسُولَهُ سَيُصِيبُ الَّذِينَ كَفَرُوا مِنْهُمْ عَذابٌ أَلِيمٌ )
: ( عذر جويان از اعراب بيابانى نزد تو آمدند تا به آنها اجازهء ماندن بدهى و كسانى كه خدا و رسولش را تكذيب كردند ، تقاعد نمودند ، به زودى به كسانى از ايشان كه كافر شدند عذابى دردناك خواهد رسيد ) ، منظور از ( معذرون ) افراد بىبضاعت و معذورى است كه نفقه و سلاح براى جنگ نداشتند ، امّا شوق جهاد در آنها هم بود و لذا براى عذر خواهى و كسب اجازه نزد پيامبر آمدند ، به خلاف منافقان كور دل و كاذب كه هيچ تأثيرى نمىپذيرفتند و در فساد قلب و بخل و پستى آنها ، همين بس كه بدون هيچ عذرى خدا و رسول را تكذيب كرده و از شركت در جنگ تخلف ورزيدند و كنار نشستند ، به همين جهت هم خداوند به كفّار از ايشان وعده عذاب دردناك مىدهد و مىفرمايد : به زودى عذابى اليم به آنها خواهد رسيد .
( 91 )
( لَيْسَ عَلَى الضُّعَفاءِ وَ لا عَلَى الْمَرْضى وَ لا عَلَى الَّذِينَ لا يَجِدُونَ ما يُنْفِقُونَ حَرَجٌ إِذا نَصَحُوا لِلَّهِ وَ رَسُولِهِ ما عَلَى الْمُحْسِنِينَ مِنْ سَبِيلٍ وَ اللَّهُ غَفُورٌ رَحِيمٌ )
: ( بر