همين جا استفاده مىشود كه اينها ايمان درستى به خدا هم نداشتهاند و گرنه از جهاد تخلّف نمىكردند .
( 87 )
( رَضُوا بِأَنْ يَكُونُوا مَعَ الْخَوالِفِ وَ طُبِعَ عَلى قُلُوبِهِمْ فَهُمْ لا يَفْقَهُونَ )
:
( راضى شدند كه همراه تخلّف كنندگان زمينگير باشند و بر دلهايشان مهر زده شده ، لذا آنان چيزى نمىفهمند ) ، مىفرمايد : اينها به اينكه مانند زنان و كودكان و افراد زمينگير و يا افرادى كه از روى كراهت از جهاد تخلفّ ورزيده باشند ، راضى شدند و علّت اين امر آن است كه كفر به آنها احاطه يافته و بر دلهايشان مهر نهاده شده و ديگر هيچ حقّى وارد آن نمىشود و لذا آنها هيچ امرى را كه مفيد به حال دنيا و آخرت و بزرگوارى در آن دو سرا باشد ، درك نمىكنند .
( 88 )
( لكِنِ الرَّسُولُ وَ الَّذِينَ آمَنُوا مَعَهُ جاهَدُوا بِأَمْوالِهِمْ وَ أَنْفُسِهِمْ وَ أُولئِكَ لَهُمُ الْخَيْراتُ وَ أُولئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ )
: ( ولى پيامبر و كسانى كه ايمان آوردند ، همراه او با مال و جانشان جهاد مىكنند ، ايشان هستند كه نيكوئيها براى آنهاست و آنان همان رستگارانند ) ، در اين آيه مؤمنين و رسولخدا صلّى اللّه عليه و إله و سلم را وصف مىفرمايد كه خدا دلهايشان را از لوث نفاق پاك نموده و لذا به نور ايمان آراسته شده و تكاليف و لوازم ايمانى خويش را به جاى آورده و با مال و جان در راه خدا و همراه رسولش جهاد كردند ، به خلاف منافقان كه بخل و تقاعد ورزيدند و هدف اين مؤمنان هم تنها كسب رضايت خدا بوده در راه او جنگيدند نه در زير پرچم تعصب قومى و جاهلى و نه به منظور به دست آوردن مال و جاه و سلطه و لذا خداوند مىفرمايد : آنها كسانى هستند كه داراى زندگى طيبّه و نور هدايت و شهادت و ساير نيكوئيهايى هستند كه بنده را به خداى سبحان نزديك مىكند و ايشان هستند كه به فوز سعادت ابدى رسيده و رستگار شدهاند .
( 89 )
( أَعَدَّ اللَّهُ لَهُمْ جَنَّاتٍ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهارُ خالِدِينَ فِيها ذلِكَ الْفَوْزُ الْعَظِيمُ )
: ( خداوند براى آنان بهشتهايى آماده نموده كه نهرها در زير آن جارى است و