( 53 )
( قُلْ أَنْفِقُوا طَوْعاً أَوْ كَرْهاً لَنْ يُتَقَبَّلَ مِنْكُمْ إِنَّكُمْ كُنْتُمْ قَوْماً فاسِقِينَ )
: ( اى پيامبر بگو اگر از روى ميل و يا به كراهت انفاق كنيد به هر جهت پذيرفته نمىشود ، چون شما گروهى فاسق و تبه كاريد ) ، در اينجا لفظ امر در معناى شرطى به كار رفته است و ترديد بين ( طوعا ) و ( كرها ) به جهت تعميم است ، يعنى به هر صورت ( چه از روى ميل و چه با بىميلى ) انفاقى كه شما بكنيد پذيرفته نمىشود ، يعنى عمل لغوى است كه اثرى بر آن مترّتب نيست ، چون عملى ظاهرى و عارى از حقيقت است و علّت پذيرفته نشدن انفاق شما اين است كه شما فاسق هستيد و كسى كه از حدّ بندگى خارج شده و روشش روش عبوديّت نباشد ، اثرى بر فعل او مترتّب نيست و خداوند هم تنها از پرهيزكاران مىپذيرد
( إِنَّما يَتَقَبَّلُ اللَّهُ مِنَ الْمُتَّقِينَ )
« 1 » .
( 54 )
( وَ ما مَنَعَهُمْ أَنْ تُقْبَلَ مِنْهُمْ نَفَقاتُهُمْ إِلَّا أَنَّهُمْ كَفَرُوا بِاللَّهِ وَ بِرَسُولِهِ وَ لا يَأْتُونَ الصَّلاةَ إِلَّا وَ هُمْ كُسالى وَ لا يُنْفِقُونَ إِلَّا وَ هُمْ كارِهُونَ )
: ( و مانع قبولى انفاق آنان جز اين نبود كه آنها به خدا و رسولش كفر ورزيدند و نماز را جز با حالت كسالت بجا نمىآورند و انفاق را جز به صورت اكراه انجام نمىدهند ) ، اين آيه علّت نپذيرفتن انفاق آنها را به صورت مفصلترى شرح مىدهد و يا بگوئيم مظاهر فسق آنها را بيان مىكند و توضيح مىدهد كه اينها منافق هستند و اركان نفاقشان هم موارد ذكر شده است :
( 1 - به خدا و رسول كفر مىورزند ، ( 2 - نماز را به صورت بىميل و كسل بجا مىآورند ، ( 3 - انفاقشان از روى كراهت است .
( 55 )
( فَلا تُعْجِبْكَ أَمْوالُهُمْ وَ لا أَوْلادُهُمْ إِنَّما يُرِيدُ اللَّهُ لِيُعَذِّبَهُمْ بِها فِي الْحَياةِ الدُّنْيا وَ تَزْهَقَ أَنْفُسُهُمْ وَ هُمْ كافِرُونَ )
: ( پس اموال و فرزندان آنان تو را به شگفت نياندازد ،
هامش
( 1 ) - سوره مائده ، آيه 27 .