شد و خدا مؤمنان را عليه مشركين نصرت مىنمايد و داغ دلشان را از آنان مىستاند ، همه باعث تشويق مؤمنان است كه با اراده محكم و ايمانى خالص از دشمنان خدا و دشمنان خودشان انتقام بگيرند و با آنان كارزار نمايند .
( 15 )
( وَ يُذْهِبْ غَيْظَ قُلُوبِهِمْ وَ يَتُوبُ اللَّهُ عَلى مَنْ يَشاءُ وَ اللَّهُ عَلِيمٌ حَكِيمٌ )
: ( و خشم دلهاى مؤمنان را بزدايد و خدا بسوى هر كس بخواهد بازگشته و از او درمىگذرد ، و خداوند دانا و فرزانه است ) ، در ادامهء مطلب قبل مىفرمايد : اين غلبه مسلمين بر مشركين باعث شفاى دلهاى مؤمنان و زدوده شدن خشم از دلهايشان مىشود و آنگاه در مقام استثناء و تخصيص مىفرمايد : حكم قتال با وجود مطلق بودنش بر همه جارى نمىشود ، بلكه خدا توبه هر كس را بخواهد مىپذيرد و از او درمىگذرد و بسوى او باز مىگردد و خداوند داناى به احوال توبه كنندگان است و در آنچه حكم رانده و عمل مىكند ، حكيم است و لذا عمل بيهوده از او صادر نمىشود .
( 16 )
( أَمْ حَسِبْتُمْ أَنْ تُتْرَكُوا وَ لَمَّا يَعْلَمِ اللَّهُ الَّذِينَ جاهَدُوا مِنْكُمْ وَ لَمْ يَتَّخِذُوا مِنْ دُونِ اللَّهِ وَ لا رَسُولِهِ وَ لَا الْمُؤْمِنِينَ وَلِيجَةً وَ اللَّهُ خَبِيرٌ بِما تَعْمَلُونَ )
: ( آيا گمان كرديد كه رها مىشويد و خدا افراد مجاهد شما را كه غير از خدا و رسولش و مؤمنين همرازى نگرفتند ، نمىشناسد و حال آنكه خدا به آنچه مىكنيد با خبر و آگاه است ) ، در اين آيه باز هم به جهت تشويق و تحريك مسلمين به امر قتال بطور ضمنى مىفرمايد : دنيا دار امتحان و درگيرى با ناملايمات است و نفوس انسانها در ابتداى خلقت از خير و شر عارى بوده و مراتب نزديكى و قرب به خدا را تنها به كسانى مىدهند كه نسبت به خدا و آيات او ايمان خالص داشته باشند و خلوص ايمان هم تنها بوسيله امتحان آشكار مىشود و امتحان ، مؤمن را در مقام عمل مىنماياند و پاك را از ناپاك جدا مىسازد ، لذا خداوند مىفرمايد : آيا مىپنداريد كه شما را رها كردهاند و خداوند افراد با ايمان و