رعايت هيچگونه خويشاوندى و عهدى را نمىكنند و آنان ، همان تجاوزكارانند ) ، در ادامهء مطلب مىفرمايد : از مصاديق فسق آنها مطلب ديگر اينست كه اينها دربارهء هيچ مؤمنى رعايت پيمانها و پيوندهاى خويشاوندى و قرابت را نمىكنند و حال كه وضع ايشان چنين است ، پس گمان نكنيد كه اگر عهد آنها را نقض كرديد به آنها تجاوز و ستم كردهايد ، بلكه آنها خودشان تجاوزكارند ، به دليل آنكه دشمنى و كينهء خود را مخفى نمودهاند .
( 11 )
( فَإِنْ تابُوا وَ أَقامُوا الصَّلاةَ وَ آتَوُا الزَّكاةَ فَإِخْوانُكُمْ فِي الدِّينِ وَ نُفَصِّلُ الْآياتِ لِقَوْمٍ يَعْلَمُونَ )
: ( پس اگر توبه كرده و نماز به پا داشتند و زكات دادند ، پس برادران دينى شما هستند و ما آيات را براى گروهى كه مىدانند ، شرح مىدهيم ) ، منظور از توبه آنست كه بسوى ايمان به خدا و آيات او برگردند و نماز را به عنوان بارزترين و مظاهر عبوديّت بجاى آورند و زكات را كه از قويترين اركان جامعه دينى است ، ادا نمايند ، در اين صورت آنها با شما تفاوتى ندارند و درست مانند شما هستند و برادران دينى شما محسوب مىشوند و ما به اين صورت آيات را براى گروهى كه بدانند بيان مىكنيم ، لذا قانون اسلام يك نحو برادرى حقيقى بين مسلمين اعتبار كرده است كه عينا مانند برادرى نسبى آثارى عقلى و دينى بر آن مترتب مىشود ،
( إِنَّمَا الْمُؤْمِنُونَ إِخْوَةٌ )
« 1 » ، ( همانا مؤمنان ، برادران يكديگرند ) .
( 12 )
( وَ إِنْ نَكَثُوا أَيْمانَهُمْ مِنْ بَعْدِ عَهْدِهِمْ وَ طَعَنُوا فِي دِينِكُمْ فَقاتِلُوا أَئِمَّةَ الْكُفْرِ إِنَّهُمْ لا أَيْمانَ لَهُمْ لَعَلَّهُمْ يَنْتَهُونَ )
: ( و اگر سوگندهاى خود را بعد از پيمانشان شكستند و در دين شما طعنه زدند ، پس با پيشوايان كفر كارزار كنيد كه ايشان پايبند به سوگندى نيستند ، شايد بوسيله اين عمل دست بردارند ) ، مىفرمايد : اگر مشركين پيمان خود را
هامش
( 1 ) - سوره حجرات ، آيه 10 .