و چون يزدجرد به خراسان رفت خزينهء خود برگرفت كه نزد خاقان ترك رود . لشكر او وى را تاراج كردند و او از ميانه بگريخت و به آسيائى رفت . آسيابان طمع در جامههاى او كرد و يزدجرد را هلاك كرد ،
« فَقُطِعَ دابِرُ الْقَوْمِ الَّذِينَ ظَلَمُوا »
« 1 » ، و الحمد اللّه رب العالمين .
و چون زمان عثمان شد لشكرى با سعيد پسر خود و قثم ابن عباس به طرف نشابور فرستاد و جزيه مقرر كردند و بازگرديدند و به يزد آمدند . اهل آن ديار به اسلام آمدند و لشكر به جانب فهرج بردند و قتل زياد كردند و قوم تازيان و بنى تميم در يزد مقيم شدند و تمام مجوسان ولايت يزد جزيه قبول كردند و لشكر اسلام با سعيد و قثم بن عباس تا سمرقند برفتند [ 10 ب ] و جزيه بر همه مردم ماوراء النهر نهادند و قثم بن عباس در سمرقند شهيد شد ، و قبر او در سمرقند مشهور است .
و چون خلافت به امير المومنين و امام المتقين على بن ابى طالب عليه السلام رسيد سلم بن زياد را به فارس فرستاد ، مال يزد را بوى ميفرستادند .
و چون زمان بنى اميه شد مروان حمار يزد را بمولاى خود علاء طوفى داد . علاء به يزد آمد و در شهر يزد قصرى بساخت و باغى مشهور به باغ علاء ؛ و علمى كه عبيد اللّه بن زياد عليه اللعنة در كربلا بجنگ امام شهيد و سبط رسول اللّه ابى عبد اللّه الحسين عليه السلام برده بود همراه داشت و اهل يزد را بدان اغوا مىكرد .
و اين زمان آن را محلهء باغ علاء مىخوانند .
هامش
( 1 ) - آيهء 45 از سورهء انعام .