تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تاريخ يزد ( فارسى ) — صفحة 232

مساهمون:

ص٢٣٢
براى تكميل اطلاعات مربوط به مسجد مذكور ، نقل قسمتى از مطالبى را لازم ميداند كه محمد مفيد در « جامع مفيدى » آورده است : « . . . نخست سلطان علاء الدوله گرشاسب بن على بن فرامرز بن سلطان علاء الدوله كالنجار مسجدى عالىاساس مشهور به مسجد عتيق ساخته سه باب مفتوح داشت ، يكى روى بر قبله و ديگرى بر بازار كلاه‌دوزان قديم و ديگرى به طرف مدرسهء كماليه ، و در دهليز آستانه مقابل صفحهء بزرگ كتب‌خانه بنا فرمود و دختران سلطان فرامرز بن على كه بلقيس زمان بودند در جنت مسجد مزبور جماعتخانهء مروح مزين به طلا و لاجورد بنا كرده گنبدى به جهت مدفن خود ترتيب نمودند و اكنون در آنجا مدفون‌اند و آن عمارت مشهور گشته به صف دختران و ذكر آن در جلد اول مرقوم قلم فيروزى رقم گرديده و در سنهء اربع و عشرين و سبعمائه مرتضى اعظم سعيد سيد ركن الدين محمد بن سيد نظام الدين محمد قاضى در قبلى مسجد قطعهء زمينى خريدارى كرده طرح مسجدنو انداخت و صفه و گنبد و مقصوره‌ها و غرفه‌ها بنا كرد و اساس محكمى از سنگ و آجر و گچ استوار داشت و هنوز باتمام نرسيده بود كه بناى عمر آن سيد عاليشأن انهدام يافت . حسب الوصيت مولانا شرف الدين على در اتمام آن سعى فرمود و مناره‌اى بر سر گنبد مقصورهء قديم ساخت و مرتضى اعظم امير شمس الدين محمد خلف ارجمند سعادتمند سيد ركن الدين محمد كه در آن‌وقت در تبريز ميبود زيلوهاى نيكو جهت گنبد مقصوره فرستاد و در سنهء سبع و سبعين و سبعمائه دهليز مسجد بفرمودهء آن سيد والاقدر ساخته شد و پادشاه شهيد شاه نصرت الدين يحيى مظفرى در طرف چپ گنبد مقصوره و صفه و طنبى عالى بنا فرمود و در زمان سلطنت خاقان منصور ميرزا شاهرخ سلطان شاه نظام كرمانى به امر وزارت خطهء فردوس نشان يزد سربلندى يافته بدان ملك شتافت و بساط عدالت و نصفت بر وجنات احوال اهالى و رعيت گسترد و بساختن عمارات خير همت گماشت و نخست مسجد جامع كبير كه گچ‌اندود بود به كاشى تراشيدهء الوان تزئين نمود و كتابهء سورهء
إِنَّا فَتَحْنا
به خط مولانا بهاء الدين هزارسب كه سرآمد خوشنويسان زمان بود نصب نمود و در شاه‌نشين گنبد مقصوره محرابى از مرمر به كار گذاشت و در پيش طاق صفهء دوازده امام به كاشى منبت ساخت و بر بالاى شرفهء طاق آيهء كريمهء
« وَ إِذْ يَرْفَعُ إِبْراهِيمُ الْقَواعِدَ »
تا آخر آيه به كاشى كرد و در صحن مسجد پايابى حفر نموده به خشت پخته و كاشى مزين گردانيد و آب محمودآباد جارى ساخت و پنجرهء آهنى بسر پاياب در صحن گذاشت و فراشخانه بر