براى اينكه خوانندگان بهتر بر اين نكته وقوف بيابند به نقل قسمتهايى از هردو متن مىپردازد و چگونگى استفاده يا انتحال را باز مىنمايد .
تاريخ يزد « . . . اين رساله جمع كردم موسوم به « تاريخ يزد » كه شريفترين بلادى از بلدان اقليم سوم است كه هوايش در غايت سلامت است ، و آب زلالش رشك كوثر و آب حيوان است ، و بساتين خرمش غيرت بستان ارم است ، و بيوتات مروحش چون قصور افلاك مرفع و كوى و بازارش چون بيت المعمور آراسته است ، و ميوهء الوانش فواكه جنان
لا مَقْطُوعَةٍ وَ لا مَمْنُوعَةٍ
، و انار ياقوتفامش چون [ معجون ] مفرح جانفزا ، و سيب سيمينش چون زنخدان دلبران دلربا ، و عناب رنگينش چون خوشهء پروين ، به آبدارش چون كواعب حور العين ، مساجدش منيع و مدارسش رفيع ، و مزارات متبركهاش به پاكى چون بقيع ، و اهاليش به كسب و طاعت وضيع و شريف .
خداوندا نگهدار از زوالش . . .
» ( ص 18 - 19 چاپ حاضر )
تاريخ جديد يزد « . . . بدان اى عزيز كه اين رسالهاى است موسوم به تاريخ جديد منسوب به تاريخ دار العبادهء يزد صانها اللّه عن الافات كه شريفترين بلدهاى است از اقاليم سيوم ، هوايش در غايت اعتدال و صحت و سلامت است ، زلال تفتش رشك چشمهء حيوان است و بساتين ( نسخه : بساطين ) خرمش غيرت بستان جنان است ، بيوتات مروحش چون اطباق آسمان مرفوع است ، كوچه و بازارش چون بيت المعمور است ، فواكه الوانش چون ميوهء بهشت
لا مَقْطُوعَةٍ وَ لا مَمْنُوعَةٍ
، انار ياقوتفامش مفرح جانفزاست ، و سيب سيمينش چون زنخدان خوبان دلربا ، عناب رنگينش چون خوشهء پروين از صفا ، به آبدارش چون كواعب حور العين مزكاست ، مساجدش منيع و مدارسش رفيع ، مزارات متبركش به پاكى چون بقيع ، اهاليش به كسب و طاعت مشغول . . . . » ( ص 7 چاپ ايرج افشار )
شيوهء تبويب اثر كاتب نيز تقريبا متّخذ از روش جعفرى است .
جعفرى تاريخ يزد را به ده « قسم » تقسيم مىكند ، و بناى تأليف كاتب بر دوازده مقاله است كه ده مقالهء آن درخصوص « احوال و اوضاع قديم و دو مقاله مشتمل بر تاريخ جديد از زمان وفات خاقانى معينى شاهرخى » ببعدست . اينك فهرست فصول اين هردو متن براى مطابقه و مقايسه در مقابل هم نقل مىشود :