بجاى او وزير خارجه شد . اين نيز يكى از پيرامونيان محمد على ميرزا بود كه پس از برافتادن او رو باينسوى آورد و اينهنگام وزير نيز گرديد . پس از ديرى فرمانفرما از وزارت عدليه كناره جسته وثوق الدوله بجاى او گزارده شد .
يفرمخان كه رياست نظميه را داشت به خوبى از عهده كار برميآمد و شهر را بسامان ميداشت . ولى مجاهدان كه بانبوهى در طهران گرد آمده و دستههايى نيز از خود اينجا به آنان پيوسته بودند گاهى نابسامانيهايى پديد ميآوردند . از جمله در شهريورماه دو مجاهد كسى را كشتند كه اگر سزا نميديدند از اين گونه آدمكشى فراوان رخ ميداد اينست هردو را دستگير كردند و پس از بازپرس بهردو سزا دادند . ولى داستان مجاهدان تهران در اينجا بپايان نرسيد و خواهيم ديد كه يكرشته كارهاى ناروايى پديد آمد .
در اينهنگام چنان كه برجستگان و شناختگان ميكوشيدند از هر راهى است خود را بميان مشروطهخواهان اندازند و نيرنگها به كار ميبردند از توده عامى نيز همان كوشش را به كار ميبردند و چون راه به جاهاى بالاتر نداشتند و نميتوانستند وزير يا نماينده مجلس بشوند رو بدسته مجاهدان ميآوردند و هر يكى تفنگ شكسته كهنهاى پيدا كرده و مچپيچ به پا بسته در كوچهها ميگرديد و خود را مجاهد ميناميد . اين داستان در خود تهران شهرت داشته و اينان را مجاهدان روز شنبه ميخواندند . زيرا روز آدينه كه محمد عليميرزا از ميان رفته جنگ فرونشست از فرداى آن اينان پديد شدند . اينان بيش از ديگران بآزار مردم ميكوشيدند و خود بايستى بكوشند . زيرا از مجاهدى همين يك نشان را داشتند و بس . اين سبكيها در تهران هميشه فراوانست و از هر چيزى تنها برويهكارى خرسند ميگردند .
در اينهنگام شماره روزنامهها نيز رو بفزونى داشت و گذشته از روزنامهنگاران پيشين كسان ديگرى به اين كار پرداخته بودند . ولى چه مينوشتند ؟ . چه ميتوانستند نوشت ؟ ! كدام راهى را به روى خود بازداشتند ؟ . . يكمشت بيمايه خودشان هم نميدانستند چكارهاند و چه ميخواهند ! يكدسته وزير يا نماينده مجلس گرديده يا به كارهاى بزرگ ديگرى دست يافته و يكدسته بىبهره شده هياهو مينمودند ! يك روز دولت را نكوهش
تاريخ هيجده ساله آذربايجان ( فارسى ) — صفحة 73
مساهمون: احمد كسروى تبريزى
ص٧٣