با اين اقدام غير منتظر كانون فساد در شهر منحل گرديد و كنون يگانه كار مهم ضياء الدوله حفظ شهر از اكراد مىباشد . براى اين فورى كميسيون جنگى از خود اهالى تشكيل داده با دست آنها عده تفنگ و تفنگچيان شهر را احصائيه كرده دروازه - هاى شهر را به تفنگچيان تقسيم كرده اين تفنگچيان با كمال ترتيب و مواظبت مشغول حفظ شهر و كميسيون با جديت مشغول تعمير ديوارهاى آن مىباشد .
از آنطرف وقتى كه خبر مغلوبيت كردها باسماعيل آقا رسيد فورا يكدسته از شكاك را برياست طاهر بيك به بندر گلمانخانه مأمور نمود كه قبلا آنجا را بدست آورند تا مبادا از تبريز از راه دريا كمك براى اروميه برسد . اينها رفته گلمانخانه را كه بىساخلو بود گرفته و كليه مال التجاره را كه در انبارهاى آنجا بود بچهريق حمل كردند ، از طرف ديگر دستههاى انبوه اكراد براى محاصره شتافتند ، همچنين گروهى از ايشان بدهات هجوم برده بناى قتل و غارت را نهادند . ساكنين دهات ناگزير شدند چندين ده در يك جا بيك قلعه محكمى پناه برده به نگهدارى خود پردازند . . »
تا اينجاست آنچه از نوشتههاى آقاى توفيق آوردن ميخواستيم . كوتاه سخن :
آنكه كردان ارومى را گرد فروگرفته و هر زمان بتاخت و فشار برميخاستند كه بدرون آيند ، و از آنسوى مردم پافشارى نموده با جنگ بنگهدارى شهر ميكوشيدند . بدينسان دوباره ارومى گرفتار جنگ و سختى گرديد ، مردم تلخيهاى زمان آسورى را فراموش نكرده دچار اين گرفتارى و تلخى شدند .
چنان كه توفيق نيز نوشته ضياء الدوله نه همچون بيشتر حكمرانان غيرت و مردانگى از خود نشان داده بدستيارى مردم جلو كردان را مىگرفت ، ولى سپهسالار كه ميبايست سپاهى يا افزارهايى براى او فرستد و يا از راه ديگرى پشتيبانى نمايد بىپروايى نشان ميداد ، و تنها كارى كه ازو در اينهنگام سر زد اين بود كه مسيحيان را كه در سختى و گرسنگى با مردم همباز ميبودند از آنجا بيرون آورد ، و پيداست كه اين كار را بپاس دلخواه انگليس و امريكا كرد .
بيچاره مردم ارومى ، هنگاميكه از چند هفته باز گرفتار جنگ و بيم و گرسنگى ميباشند و شب و روز چشم به راه ياورى از سوى دولت ميدارند يكروز مىبينند سردار
تاريخ هيجده ساله آذربايجان ( فارسى ) — صفحة 839
مساهمون: احمد كسروى تبريزى
ص٨٣٩