بريده نشدن رشته سخن ياد بس كوتاهى از آنها كرده و درميگذريم . ما بايد بيشتر به آنها پردازيم كه نيك ميدانيم و در جاى ديگر هم نوشته نشده است .
اين جنگها كه گفتيم ميانه ژاندارمها و روسيان برخاسته بود و عثمانيان هم رسيدند تا بهمنماه پيش ميرفت ، و در آن ماه روسيان بفشار افزودند و در چند جا چيرگى نمودند و در نتيجه آنها بكرمانشاه دست يافتند و گروهى از ايلها و ديگران كه در آنجا مىبودند و نظام السلطنه و همراهان او با ژاندارمها و عثمانيان شهر را گزارده و بسوى كرند و قصرشيرين پس نشستند .
بدينسان زمستان بپايان رسيد . در فروردينماه دوباره بعثمانيان كمك رسيد و جايگاه خود را در برابر دشمن استوار گردانيدند . در اينميان چون ژنرال تاوزند در كوت العماره به سختى بسيار افتاده و انگليسيان كمك به او نمىتوانستند رسانيد ، از باراتف خواستند كه با فشار و پيشرفت بسوى عراق دستههاى سپاه عثمانى را بسوى خود كشد و بدينسان ياورى به آن ژنرال كند و باراتف با همه سختى كار ، آن را پذيرفت و در همان ماه بار ديگر بسوى قصر شيرين و خانقين به پيشرفت برخاست و يكرشته جنگهاى سخت ديگر در ميانه رخ داد . ولى در اين ميان كوت العماره بدست عثمانيان افتاده و سودى از آن فشار و پيشرفت در ميانه نماند و اين بود باراتف در جنگ سستى نمود و از آنسو دسته سپاه او از گرما و بيماريها گزند سختى ديده بودند ، و اين بود در جنگهايى كه سپس رو داد روسيان شكست خوردند و عثمانيان كه بار ديگر كمك يافته بودند به پيش آمدن پرداختند و روسيانرا پس راندند و تا كرمانشاهان آنانرا پس نشانده و آنشهر را ( در دهه نخست تيرماه 1295 ) بدست گرفتند و جايگاه خود را استوار گردانيده و نشستند .
نظام السلطنه و ديگر كوچندگان با اينان بودند و چون بكرمانشاهان رسيدند در آنجا دولت ديگرى بنام توده ايران بسروزيرى نظام السلطنه پديد آوردند .
وزيران اينان بودند : اديب السلطنه وزير داخله ، صور اسرافيل وزير پست و تلگراف ، ميرزا محمد عليخان كلوپ وزير ماليه ، مدرس وزير عدليه و اوقاف ، سالار لشكر وزير جنگ ،
تاريخ هيجده ساله آذربايجان ( فارسى ) — صفحة 662
مساهمون: احمد كسروى تبريزى
ص٦٦٢