سردار محيى و سرهنگ ابو الحسن خان زند ( از سركردگان ژاندارم ) و چراغعليخان بختيارى در قم بسيج ميشد .
امير حشمت چون به قاضى ( غازى ؟ ) يكى از ديههاى خلجستان رسيد دوباره دستور آمد كه در ساوه فشنگ و پول به اندازه دربايست بجنگجويان آنجا داده و خود روانه رباطكريم گردد ، كه در آنجا دسته سردار محيى نيز رسد و باهم آهنگ تهران كنند .
اينان بدانسان بساوه رسيده و يك شب مانده و با دستهاى از ژاندارم كه بسر - كردگى محمد حسين ميرزا از آنجا همراهى نمود و رويهم شمارهشان كمتر از دو هزار تن مىشد روانه گرديدند فرداى آنكه يكشنبه بيست و هفتم آذر ( 11 صفر ) بود باز جنگ آغازيد و روسيان كه بر شمارهشان افزوده شده و فشار بيشتر گردانيده بودند چيرگى مىنمودند و ايرانيان ايستادگى نتوانستند و از جا در رفتند و روى بگريز و پراكندگى آوردند و چون سپاه ورزيده نبودند در جاى ديگر نايستاده هر دستهاى رو بگريز نهادند . شبانه كه اينان بقم رسيدند و كميته كوچندگان از چگونگى آگاه شدند ناگزير آهنگ كوچ كردند و پيش از آنكه آفتاب درآيد راه افتاده بسوى كاشان رفتند ، مشهدى محمد عليخان كه اينهنگام در قم بوده ميگويد يكرشته قورخانه در نگهدارى من بود و چون ديدم همه رفتهاند ما نيز آنها را بار كرده از پشت سر روانه گرديديم .
روسيان به اين فيروزى خود هم ارج بسيار نهادند و در تهران و پترسبورگ آن را آگهى دادند . آنچه را كه در تهران چاپ و پراكنده كردهاند در اينجا مىآوريم .
« 14 صفر 9 دكابر 1915 - بطوريكه فرمانده قشون امپراطورى اطلاع ميدهد روز يكشنبه ششم دكابر مطابق 11 صفر قشون امپراطورى ساوه را تصرف نمود اشرار و مفسدينى كه بر ضد پادشاه قانونى و دولت شاهنشاهى قيام نموده بودند فرار اختيار كرده مقتولين و مجروحين خود را در ميدان بجا گذاشتند . تعاقب اشرار دوام داشت . ديروز تمام توابع و اطراف قم توسط قشون امپراطورى اشغال شد .
تاريخ هيجده ساله آذربايجان ( فارسى ) — صفحة 651
مساهمون: احمد كسروى تبريزى
ص٦٥١