مىگفت : بايد نگهدارى شما را سپاهيان ايران و فرمانفرماى آذربايجان بكند .
سپاهيان روس هنگامى توانند شما را نگهدارند كه بجنرال كنسولگرى آمده پناهنده شويد . بدينسان از نويد پشتيبانى و نگهدارى پيشين شانه تهى مىكرد . همين كه داستان اين نامه پراكنده شد و آشوبيان آن را دانستند در زمان دستهاى را بر سر كارگزارى فرستادند كه به آنجا ريخته هايهوى آغاز كردند و كارگزار را ناگزير كردند كه باز اداره را بسته دست از كار بكشد و خود نيز از تبريز بيرون رود و سختگيرى و بدنهادى بىاندازه كردند . كارگزارى دوباره از كار افتاد و آقاى شريف الدوله دو روزه مهلت گرفت كه از تبريز بيرون رود . در همهء اين كارها دست روسيان در ميان بود و بودن شريف الدوله را كه گردن به نيرنگهاى آنان نميگزاشت در آذربايجان دوست نمى - داشتند و بدينسان بيرون كردن او را ميخواستند . در اين جست و خيزها از كسانى كه پا در ميان ميداشت و مردم بيسر و پا را بر سر كارگزارى مىآورد فخر المعالى پسر صدر المعالى بود كه چون پدرش در مسجد و تلگرافخانه از سرجنبانان مىبود پسرش نيز در بيرون به اين كارها برميخاست و اين همانست كه سپس با گلوله آزاديخواهان كشته گرديد چنان كه ما آن را خواهيم آورد .
در اينهنگام در تهران كابينه كهن در افتادن و كابينه نوين در پديد آمدن بود .
از تلاشهاى سعد الدوله نتيجه براى او نشد و علاء السلطنه سروزير شده و خود او به سپهدار چنين تلگراف كرد :
« كابينه جديد از آقايان معظم شاهزاده عين الدوله وزير داخله ؛ آقاى مستوفى الممالك وزير جنگ ، آقاى وثوق الدوله وزير خارجه ، آقاى قوام السلطنه وزير ماليه ، آقاى مشير الدوله وزير علوم ، آقاى مؤتمن الملك وزير تجارت ، آقاى ممتاز الدوله وزير عدليه ، آقاى مستشار الدوله وزير پست و تلگراف ، رياست وزراء با اين بنده بدون پرت فوى تشكيل . . . »
آشوب تبريز و آن هياهوى ملايان و كهنهپرستان بيش از اين نتيجه نداد كه كسى از بختياريان در اين كابينه نباشد . در تهران بهياهوى اينان ارج بيشتر گزارده مىپنداشتند راستى را انبوه مردم با ملايان همآوازند و مىترسيدند كه چنان كه در
تاريخ هيجده ساله آذربايجان ( فارسى ) — صفحة 556
مساهمون: احمد كسروى تبريزى
ص٥٥٦