جاماسب آسانا » در سال 1897 در بمبئى به چاپ رسيده است . « 1 » در مورد زمان تأليف اين متن شايد نتوان بهطور قطع نظرى اظهار داشت گرچه كريستن سن احتمال مىدهد كه اين متن به اين صورت از تأليفات قرن نهم ميلادى ( دوم تا سوم هجرى ) باشد كه مطالب آن از آنچه در ادبيات ساسانى به نام بزرجمهر معروف بوده ، قسمتى از مقدمه كليله و دمنه و قسمتى از اندرزهاى قديمى گرفته شده است . « 2 » و بههرحال اگر هم ترتيب مطالب بدين صورت فعلى ، از دورهء ساسانى نباشد در اينكه اصل مواد و مطالب آن از آن دوره است شك و ترديدى نيست و به همين جهت بايد آن را از ادبيات دورهء ساسانى شمرد . اين متن بوسيلهء آقاى دكتر ماهيار نوايى به فارسى برگردانده شده و با تحقيقات و تعليقات سودمندى به ضميمهء اصل پهلوى آن ، به چاپ رسيده و با آنچه از اين پندنامه در شاهنامه فردوسى آمده نيز مقايسه شده است « 3 » ، دربارهء نسخهاى كه در اين ترجمه مورد استفاده قرار گرفته اين توضيحات از مقدمه آن قابل ذكر است : « ظاهرا قديمىترين نسخهء اين كتاب نسخهء دستور جاماسب است . از اين نسخه 500 واژهء آغاز آن بهجاى مانده و پس از آن چهاردهبرگ افتاده است و اين چهارده برگ حاوى بقيه اين متن و « ماتيگان ماه فروردين روز خرداد و آغاز درخت آسوريك » بوده است . خوشبختانه از روى اين متن در 1721 ميلادى نسخه و يا نسخ ديگرى تهيه شده است و اكنون همهء متن در دسترس ما است . اين متن را نخستين بار دستور پشوتن جى به سال 1885 با آوانوشتى به خط اوستايى و ترجمهء انگليسى و گجراتى در مجموعهاى به نام « گنج شايگان » منتشر ساخت . متن جاماسب آسانا حاوى اضافات و نسخه بدلها است و بدون واوهاى عاطفه و ياهاى اضافه داراى 1733 واژه است . قسمت اخير اين متن در مجله
Le Museom IV
265 و 266 به فرانسه ترجمه شده است .
J . C . Trapore
نيز
هامش
( 1 ) . عنوان اين مجموعه چنين است :Pahiavi Texts , edited by Jamaspji Dastur Menochehrji Jamasp - Asana , Bombay 1897( 2 ) . ترجمهء فارسى ص 17 و. Christensen , Iran . Sass . P . 52( 3 ) . سال يازدهم مجلهء دانشكده ادبيات تبريز ، شمارهء زمستان .